Leave a comment

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း အတၳဳပၸတၱိ ႐ွင္းတမ္း – အပိုင္း (၁ ၊ ၂ ၊ ၃ )

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း အတၳဳပၸတၱိ ႐ွင္းတမ္း – အပိုင္း(၁)
By သန္း၀င္းလႈိင္

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ ေမြးေန႔ျဖစ္သလို ျမန္မာႏိုင္ငံကေလးမ်ားေန႔လည္း ျဖစ္သည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္သာသက္ရွိထင္ရွားရွိခဲ့ေသာ္ ယခုႏွစ္ဆိုလွ်င္ အသက္ ၉၇ ႏွစ္ ရွိၿပီျဖစ္သည္။
၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ အစိုးရသစ္တက္လာၿပီးေနာက္ စာေပစိစစ္ေရးႏွင့္ မွတ္ပံုတင္ဌာနမွ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ပတ္သက္သည့္ စာအုပ္မ်ားကို ေရးသား၊ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀ခြင့္ျပဳလုိက္သျဖင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ စာအုပ္ေပါင္း (၁၀၀) နီးပါးခန္႔ ထုတ္ေ၀ျဖန္႔ခ်ိလာ သည္ကိုေတြ႕ရသည္။ အဆိုပါစာအုပ္မ်ားအနက္ အမ်ားစုမွာ ယခင္ႏွစ္ ၅၀ အတြင္းကထုတ္ေ၀ခဲ့ၿပီးေသာစာအုပ္မ်ားကို ျပန္လည္ထုတ္ေ၀ ခဲ့သလို ျပန္လည္ေရးသားထားသည့္ စာအုပ္အသစ္မ်ားကို လည္းေတြ႕ရသည္။ အခ်ိဳ႕စာအုပ္မ်ားသည္ တခ်ိန္က ကေလာင္စံုေရးသားခဲ့သည့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႏွင့္ပတ္သက္ေသာေဆာင္းပါးမ်ားကို စုစည္းထားသလို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းအတၳဳပၸတၱိစာအုပ္ ၄၊ ၅ အုပ္ကိုမွီး၍ ျပန္လည္ေရး သားထားသည့္ စာအုပ္မ်ားလည္း ပါရွိသည္။
သို႔ေသာ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္စာအုပ္မ်ားကို ေလ့လာဖတ္႐ႈပါကအမ်ားစုမွာ ရက္စြဲအမွတ္မွားမႈမ်ား၊ ျဖစ္ရပ္မွန္လြဲေခ်ာ္မႈမ်ား၊ မခိုင္လံုေသာ ပါးစပ္ရာဇ ၀င္၊ ထင္ျမင္သံုးသပ္ခ်က္၊ စသည့္အမွားအမ်ားအျပားေတြ႔ရွိရသည္။
အဆိုပါ အမွားမ်ားကိုမည္သူ႔ကိုမွ် နစ္နာေစလိုေသာ၊ ဆရာႀကီးလုပ္လိုေသာရည္႐ြယ္ခ်က္မရွိဘဲ၊ မ်ဳိးဆက္သစ္လူငယ္မ်ား သမိုင္းျဖစ္ရပ္မွန္ ကို ခ်ိန္ထိုးေလ့လာဆည္းပူးႏိုင္ေစရန္ ရည္ရြယ္၍ အမွန္ကိုေထာက္ျပလိုပါသည္။

● ေမြးသကၠရာဇ္အမွား

ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ဖခင္ႀကီးႏွင့္ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးဗိသုကာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကို မေကြးတိုင္း ေျမလတ္ေဒသ နတ္ေမာက္ၿမိဳ႕ကေလး၌ အဖ တတိယတန္းေရွ႕ေန၊ အမိ ေဒၚစုတို႔မွ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၂၇၆ ခု၊ တေပါင္းလဆန္း ၁ ရက္ (ခရစ္ႏွစ္ ၁၉၁၅ ခု၊ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၃ ရက္) စေနေန႔တြင္ နံနက္ ၅ နာရီ ၃၅ မိနစ္၌ ဖြားျမင္ခဲ့သည္။
ဗိုလ္ခ်ဳပ္၏ ေမြးသကၠရာဇ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ အလကၤာေက်ာ္စြာဆရာႀကီးသခင္ကိုယ္ေတာ္မႈိင္းတည္းျဖတ္ၿပီး၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႏွင့္ ေခတ္ၿပိဳင္စာေရး ဆရာ၊ ရဲေဘာ္၊ ႏိုင္ငံေရးလုပ္ေဖာ္ကိုင္ဘက္မ်ားႏွင့္ ေက်ာင္းေနဘက္သူငယ္ခ်င္းမ်ားစုေပါင္းေရးသား၍ ၁၉၅၁ ခုႏွစ္၊ ႏို၀င္ဘာလတြင္ အမ်ိဳးသား ပံုႏွိပ္တိုက္မွထုတ္ေ၀ခဲ့ေသာ `ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းအတၳဳပၸတၱိ´ စာအုပ္၌ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကိုယ္တိုင္ေရးသားခဲ့ေသာသူ႔အတၳဳပၸတၱိအက်ဥ္း၌-
“…. ရက္အနည္းငယ္ခန္႔ၾကာေသာအခါ တစ္မိုင္ေလာက္ကြာေ၀းေသာ အျခားရြာတစ္ရြာမွာေနသည့္ မိဘမ်ား လက္သံုးျဖစ္ေသာေဗဒင္ဆရာ သည္ ေပရြက္တြင္ေရးဖြဲ႔၍ ေရနံေခ်းသုတ္ထားေသာ ရက္ခ်ဳပ္ဇာတာကို က်ေနာ္တို႔အိမ္သို႔ ယူေဆာင္လာေလ၏။ ဇာတာအဆိုကား ေဇယ် တုသဗၺမဂၤလံ။ သကၠရာဇ္ ၁၂၇၆ ခု တေပါင္းလဆန္း ၁ ရက္။ စေနေန႔အ၀င္ ၄ – ခ်က္ မတီးမီ ၆ – နာရီ၊ ၃ – ပါဒ္၊ ၁၃ – ဗီဇနာ၊ ၄ – ျပန္၊ ၂ – ခရာ စက္နာရီ ၆ နာရီခန္႔တြင္ ၾကည္လင္သဒၶါျမတ္ႏိုးစြာျဖင့္ ရတနာသံုးပါးဦးထိပ္ထားလွ်က္ ဘုန္း၊ တန္ခိုး၊ ေတေဇာ၊ ဉာဏ္ပညာႏွင့္ စံုစြာျပည့္ျငားသတို႔သားကို မာတာမိခင္ဖြားသန္႔စင္သည္ တြင္ ညီသညာေခၚစရာကားနာမရွိန္၀င္း – ေမာင္ထိန္လင္း။ သံဒိဘုတၱိဇာတာအာယု ၁၂၀ ရွည္ေစေသာ္၀္” ဟူ၍ ေဖာ္ျပထားသည္။
သို႔ေသာ္ ၁၉၅၅ ခုႏွစ္ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံအစိုးရ ျပန္ၾကားေရးဌာနမွေ၀ေသာ `ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း´ စာအုပ္၌ ၁၉၁၆ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၃ စေနေန႔ မေကြးခ႐ိုင္၊ နတ္ေမာက္ၿမိဳ႕၊ အဘအမိန္႔ေတာ္ရ ေရွ႕ေန ဦးဖား၊ အမိ ေဒၚစုတို႔မွ ဖြားျမင္သည္ဟ ေဖာ္ျပထားပါသည္။ အဆိုပါစာ အုပ္၌ ဗိုလ္ခ်ဳပ္၏ဖခင္၏အမည္ ဦးဖာကို ဦးဖားဟူ၍ေရးသားထားျခင္း၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္၏ေမြးသကၠရာဇ္ ၁၉၁၆ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၁၃ ရက္ စေနေန႔ ဟူ၍ မွားယြင္းစြာေဖာ္ျပထားပါသည္။ ၁၉၁၆ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၁၃ ရက္သည္ စေနေန႔မဟုတ္ဘဲ တနဂၤေႏြေန႔သာျဖစ္သည္။

● ငယ္နာမည္ အမွား

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ ငယ္နာမည္မွာ ေမာင္ေအာင္ဆန္းျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ အခ်ိဳ႕စာအုပ္မ်ား၌ ဗိုလ္ခ်ဳပ္၏ ငယ္မည္ကို `ေမာင္ထိန္လင္း´ ဟူ၍ ေဖာ္ျပထားၾကသည္။ စင္စစ္ `ထိန္လင္း´ အမည္မွာ ဇာတာထဲ၌ ေဗဒင္ဆရာက ေန႔နာမ္အလိုက္ မွည့္ထားေသာ နာမည္ျဖစ္သည္။ မည္သည့္ အခါမွ မေခၚတြင္ခဲ့ဟု ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ အစ္ကို (ႏို႕ညွာ) ဦးေအာင္သန္း၏ `ေအာင္ဆန္း´ စာအုပ္ (၂၀၁၁ ဇြန္လ ပၪၥ မႀကိမ္ တေကာင္းစာေပတုိက္ထုတ္) စာမ်က္ႏွာ ၁၅ ၌ ေအာက္ပါအတိုင္း ေရးသားထားပါသည္။
“က်ေနာ္ ၃ ႏွစ္ ၆ လ ၅ ရက္သားအရြယ္ေရာက္ေသာအခါ ညီကေလးတစ္ေယာက္ရပါသည္။ ညီေလးတစ္ႏွစ္ေက်ာ္အရြယ္ (၁၉၁၆) ေရာက္ေသာအခါ နာမည္ေပးရန္ စဥ္းစားၾကပါသည္။ က်ေနာ္က `က်ဳပ္ေအာင္သန္းဆို သူ ေအာင္ဆန္းေပါ့ဗ်ာ´ ဟုေျပာလုိက္ရာ အားလံုး က လက္ခံၾကပါသည္။ စေနသားျဖစ္သည့္အတိုင္း ဇာတာထဲ၌ `ထိန္လင္း´ဟု ေန႔နာမ္အလိုက္ မွည့္ထားေသာ္လည္း `ေအာင္ဆန္း´ ဟု သာ တြင္ေနပါေတာ့သည္။ ထိန္လင္းသည္ ဇာတာဖြဲ႕သူေပးေသာ နာမည္မွ်သာျဖစ္သည္။ အခ်ိဳ႕ထင္ေနသကဲ့သို႔ ငယ္နာမည္မဟုတ္ပါ။ မည့္သည့္အခါမွ် `ထိန္လင္း´ ဟု မေခၚခဲ့ၾကပါ”

● ေမြးခ်င္းစာရင္း အမွား

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းသည္ ဦးဖာ၊ ေဒၚစု၏ သားသမီးမ်ားအနက္ အေထြးဆံုးသားျဖစ္ၿပီး ေမြးခ်င္း (၉) ေယာက္ရွိသည္။ ယင္းတို႔မွာ-
(၁) အစ္မႀကီး မခင္ၫြန္႔ (လယ္၀န္ကေတာ္၊ အသက္ ၅၀ အရြယ္၊ ၁၉၄၆တြင္ ကြယ္လြန္သည္။)
(၂) အစ္မလတ္ မ၀က္ (အပ်ိဳႀကီး၊ ၁၉၅၆ ေမ ၂၂ တြင္ ကြယ္လြန္သည္)
(၃) အစ္ကိုႀကီး ေမာင္ဘ၀င္း (B.A, B.Sc., ၁၉၀၁ ဇြန္ ၁၁ ဖြားျဖစ္၍ ဗိုလ္ခ်ဳပ္တို႔ႏွင့္အတူ ၁၉၄၇ ဇူလိုင္ ၁၉ တြင္ က်ဆံုးခဲ့သည္။)
(၄) အစ္မ မေရႊမွန္ (ငယ္စဥ္က ကြယ္လြန္)
(၅) အစ္ကို ေမာင္ေနေအာင္ (အမိန္႔ေတာ္ရ ေရွ႕ေန၊ ၁၉၀၅ ခုႏွစ္ဖြား။)
(၆) အစ္ကို ေမာင္ညိဳေမာင္ (ငယ္စဥ္က ကြယ္လြန္)
(၇) အစ္ကို ေမာင္ထြန္းလင္း (ငယ္စဥ္က ကြယ္လြန္)
(၈) အစ္ကို ေမာင္ေအာင္သန္း (B.A ၊ ၁၉၁၁- ၁၉၉၁)
(၉) ေမာင္ေအာင္ဆန္း (၁၉၁၅ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၃ ဖြားျမင္၍၊ ၁၉၄၇ ဇူလိုင္ ၁၉ တြင္ က်ဆံုးသည္) တို႔ ျဖစ္ၾကသည္။
သို႔ေသာ္ ဆရာႀကီးသခင္ကိုယ္ေတာ္မႈိင္း ၁၉၄၇ ဒီဇင္ဘာလ ၁၁ရက္ေန႔တြင္ ေရးသားခဲ့ေသာ `အာဇာနည္ဗိမာန္ဋီကာ´ စာအုပ္၌ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္း၏ေမြးခ်င္းမ်ားကို ဤသို႔ ေဖာ္ျပထားသည္။
(၁) မခင္ညႊန္႔
(၂) မ၀က္
(၃) ေမာင္ဘ၀င္း
(၄) မေရႊမွန္
(၅) ေမာင္ေနေအာင္
(၆) သား (၂) ေယာက္ (ပုခက္တြင္းကပင္ ကြယ္လြန္)
(၇) ေမာင္ေအာင္သန္း
(၈) ေမာင္ေအာင္ဆန္းတို႔ျဖစ္ၾကသည္။
ထိုနည္းတူစြာ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ဖူဂ်ီယာမစာအုပ္တိုက္မွ တတိယအႀကိမ္ေျမာက္ထုတ္ေ၀ေသာ သတင္းစာဆရာ ဦးပုကေလး၏ `ငါတို႔ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ဘာေတြလုပ္ခဲ့သလဲ´ စာအုပ္ စာ ၉၂ ၌ ယင္းအတုိင္းပင္ ေရးသားေဖာ္ျပထားသည္။
၂၀၁၁ စက္တင္ဘာလ၌ တေကာင္းစာေပတိုက္မွ စတုတၳအႀကိမ္ေျမာက္ထုတ္ေ၀ေသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္အစ္ကို ဦးေအာင္သန္း၏ `ေအာင္ဆန္း မိသားစု´ စာအုပ္ စာမ်က္ႏွာ ၄၅ ၌ လည္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္၏ ေမြးခ်င္းေမာင္ႏွမမ်ားကို-
(၁) မခင္ၫႊန္႔
(၂) မ၀က္
(၃) ကို္ဘ၀င္း
(၄) မေရႊမွန္ (၁၃ ႏွစ္ အရြယ္ေလာက္တြင္ ဆံုးသည္။)
(၅) ကိုေနေအာင္
(၆) ညိဳေမာင္ (ကေလးအရြယ္တြင္ ဆံုးသည္။)
(၇) အျခားေယာက္်ားကေလးတစ္ေယာက္ (ကေလးအရြယ္တြင္ ေသဆံုးသည္။)
(၈) ေအာင္သန္း
(၉) ေအာင္ဆန္း (၁၉၁၅ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၁၃ တြင္ ဖြား၍ ၁၉၄၇ ဇူလိုင္ ၁၉ တြင္ က်ဆံုးသည္) ဟူ၍ ေဖာ္ျပထားသည္။

● ဗိုလ္ခ်ဳပ္ဖခင္ ကြယ္လြန္ရက္အမွား

ဗိုလ္ခ်ဳပ္၏ဖခင္ ဦးဖာကြယ္လြန္ရက္သည္လည္း ကြဲလြဲေနျပန္သည္။ ကြဲလြဲမႈမ်ားအနက္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္၏အစ္ကို ဦးေအာင္သန္း၏ `ေအာင္ ဆန္းမိသားစု´ စာအုပ္ စာမ်က္ႏွာ ၁၈၌-
“ငါးပါးသီလၿမဲသူ၊ ကံယံုသူ လူ႐ိုးလူေကာင္းႀကီး ဦးဖာသည္ အသက္ ၆၄ ႏွစ္အရြယ္တြင္ နတ္ေမာက္ၿမိဳ႕၌ပင္ ႏွစ္လခန္႔ နာမက်န္းျဖစ္ၿပီး ေနာက္ ၁၉၃၁ ခု ေမလ ၁၈ ရက္ေန႔တြင္ ကြယ္လြန္သြားေလသည္။” ဟူ၍ ေဖာ္ျပထားသည္။
သို႔ေသာ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႏွင့္အတူ နတ္ေမာက္ၿမိဳ႕သို႔ ၁၉၄၇ မတ္၂၅တြင္ လိုက္ပါခဲ့ေသာ သတင္းစာဆရာ ဦးပုကေလး၏ `ငါတို႔ဗိုလ္ခ်ဳပ္´ (ပညာ ေရႊေတာင္ စာအုပ္တုိက္၊ တတိယအႀကိမ္ ၂၀၁၀ ဒီဇင္ဘာလထုတ္) စာမ်က္ႏွာ ၄၈ ႏွင့္ ၅၂ ၌-
“(ဗိုလ္ခ်ဳပ္သည္) နတ္ေမာက္ၿမိဳ႕တြင္ ေမြးသမိခင္ႏွင့္ ရင္းခ်ာေသာ ေဆြမ်ိဳးညာတိတို႔ရွိၾကေသာ္လည္း ကိုးႏွစ္ျပန္မေရာက္ဘဲေနခဲ့ရာ ၁၉၄၇ ၊ မတ္လ (၂၅)ရက္ (တန္ခူးလဆန္း ၄ရက္) ေန႔ကမွ ျပန္လည္ေရာက္ရွိသည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္သည္ နတ္ေမာက္ၿမိဳ႕သို႔ မ၀င္မီ ေမြးသဖခင္ (ဦးဖာ) ၏ သခ်ဳႋင္းကို ၀င္ေရာက္ကန္ေတာ့၏။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္၏ဖခင္ ဦးဖာမွာ ကုန္သည္မ်ိဳး႐ိုး ဦးေဒကိုး၊ ေဒၚဆြဲေလးတို႔၏ တစ္ေယာက္တည္းေသာ သားျဖစ္သည္။ ဦးဖာသည္ ေရွ႕ေနစာေမးပြဲကိုေအာင္ျမင္ေသာ္လည္း ေ႐ွ႕ေနမလိုက္ဘဲ ကုန္သည္ပြဲစားအျဖစ္ လုပ္ကိုင္ေနထိုင္လ်က္ရွိရာ ျမန္မာ သကၠရာဇ္ ၁၂၉၃ခု၊ နယုန္လဆုတ္ (၉)ရက္ (၁၉၃၁ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၈ ရက္) တနလၤာေန႔တြင္ ကြယ္လြန္အနိစၥေရာက္၏´ ဟူ၍ ေဖာ္ျပထားသည္။ သတင္းစာဆရာ ဦးပုကေလးသည္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္၏ ဖခင္အုတ္ဂူ၌ ေရးထိုးထားေသာ သခ်ဳိႋင္းစာကိုမွတ္သား၍ ေရးသားထား ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္အစ္ကို ဦးေအာင္သန္းသည္ ဖခင္ႀကီးကြယ္လြန္စဥ္က နတ္ေမာက္ၿမိဳ႕၌မရွိဘဲ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္၌ ပညာသင္ၾကားေနၿပီး နတ္ေမာက္ၿမိဳ႕သို႔ အသုဘ႐ႈမျပန္ခဲ့ေပ။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႏွင့္ အစ္ကိုႀကီး ဦးဘ၀င္းတို႔သည္သာ ေရနံေခ်ာင္းၿမိဳ႕မွ နတ္ေမာက္ ၿမိဳ႕သို႔ ျပန္၍ ဖခင္ႀကီးနာေရးၿပီးသည္အထိ နတ္ေမာက္ၿမိဳ႕၌ ေနထိုင္ခဲ့ေလသည္။ ထိုစဥ္က ဗိုလ္ခ်ဳပ္သည္ ေရနံေခ်ာင္းအမ်ိဳးသားအထက္တန္းေက်ာင္း၌ အ႒မတန္းေက်ာင္းသားအျဖစ္ ပညာသင္ယူလ်က္ရွိၿပီး အစ္ကိုႀကီးဦးဘ၀င္းမွာ ၎ေက်ာင္းမွ ေက်ာင္းဆရာတစ္ဦးျဖစ္ သည္။”
ယင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ ဦးေအာင္သန္း၏ `ေအာင္ဆန္း´ စာအုပ္ စာမ်က္ႏွာ ၉၆ ၌-
“ေႏြရာသီေက်ာင္းပိတ္ရက္အတြင္း နတ္ေမာက္ျပန္ေရာက္ေနေသာ ဦးဘ၀င္းႏွင့္ ေအာင္ဆန္းတို႔မွာ ဖခင္စ်ာပနကိစၥၿပီးမွ ျပန္ရရာ ေက်ာင္း ျပန္ေရာက္ေနာက္က်ေန၏။ ျမန္မာစာဆရာႀကီး ဦးဘသိန္းက ေမာင္ေအာင္ဆန္းအား “မင္းတို႔ ဘာလို႔ေနာက္က်သလဲ” ဟုေမးရာ “အေဖ မမာလို႔” ဟု ေျဖ၏။ “အခု မာသြားပလား” ဟု ဆရာႀကီးကဆက္ေမးရာ “ေသၿပီ” ဟု ေအာင္ဆန္းက ျပန္ေျဖ၏။ ထိုသို႔ေျဖပံုကို ဆရာႀကီး ဦးဘသိန္းက အစ္ကိုႀကီးအားေျပာၿပီး အစ္ကိုႀကီးက ကြၽန္ေတာ့္အား တဆင့္ျပန္ေျပာသျဖင့္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ရယ္ၾကရ၏။´ ဟူ၍ ေဖာ္ျပထား သည္။
ထို႔ေၾကာင့္ ဖခင္ႀကီးကြယ္လြန္စဥ္ နတ္ေမာက္ၿမိဳ႕သို႔ မျပန္ခဲ့႐ုံမွ်မက၊ ဖခင္ႀကီးသခ်ဳႋင္းသို႔လည္း မည္သည့္အခါမွ မသြားေရာက္ခဲ့ေသာ ဦးေအာင္ဆန္း၏ ဖခင္ႀကီးကြယ္လြန္သည့္ ရက္စြဲမွတ္တမ္းကို ပယ္ရမည္ျဖစ္သည္။

● ဗမာ့ထြက္ရပ္ဂိုဏ္း တည္ေထာင္သည့္ ေန႔စြဲအမွား

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းသည္ ၁၉၃၉ စက္တင္ဘာလ ၁ ရက္ေန႔တြင္ ေဒါက္တာဘေမာ္၏အိမ္တြင္ အထူးအစည္းအေ၀းတရပ္က်င္းပကာ သခင္ကိုယ္ေတာ္မႈိင္းႀကီးမွဴးေသာ တို႔ဗမာအစည္းအ႐ုံးအဖြဲ႕၀င္မ်ား၊ ေဒါက္တာဘေမာ္၏ ဆင္းရဲသား၀ံသာႏုအဖြဲ႕၀င္မ်ား၊ ေနျပည္ေတာ္ အဖြဲ႕၀င္မ်ား၊ ငါးပြင့္ဆိုင္ ၀ံသာႏုအဖြဲ႕၀င္မ်ား၊ အျခားအဖြဲ႕အစည္းအခ်ိဳ႕မွ ထင္ရွားသည့္ပုဂၢိဳလ္မ်ားျဖင့္ ပူးေပါင္း၍ `ဗမာ့ထြက္ရပ္ဂိုဏ္း´ (Burma Freedom Bloc) ကို ဖြဲ႕စည္းတည္ေထာင္ခဲ့သည္။ အဆိုပါအဖြဲ႕၌ အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္မွာ ေဒါက္တာဘေမာ္ျဖစ္ၿပီး အေထြေထြအတြင္း ေရးမွဴးမွာ သခင္ေအာင္ဆန္းျဖစ္သည္။ သခင္သန္းထြန္း၊ သခင္လွေဘာ္၊ သခင္ျမ၊ သခင္ႏု၊ ဦးလွမင္း၊ ေဒါက္တာသိန္းေမာင္၊ ဗႏၶဳလဦးစိန္၊ ဦးဘေ႐ႊ (မႏၱေလး)၊ ဦးထြန္းေအာင္၊ ေစာေဖသာ၊ ဦးဘဦး(မႏၱေလး) တို႔သည္ အဖြဲ႕၀င္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။
သို႔ေသာ္ သူရိယသတင္းစာအတြဲ ၂၅၊ အမွတ္ ၂၀၈ (ေအာက္တိုဘာ ၁၁ရက္၊ ၁၉၃၉) ထုတ္၌ ဗမာ့ထြက္ရပ္ဂိုဏ္း (ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးဂိုဏ္း) ကို ၁၉၃၉ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ၁ ရက္ေန႔ဟူ၍ ေဖာ္ျပထားေလသည္။ ၂၀၁၀ျပည့္ႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ စတုတၳအႀကိမ္အျဖစ္ အားမာန္ သစ္စာေပတိုက္မွထုတ္ေ၀ေသာ ျမဟန္၏ `ကိုလိုနီေခတ္ျမန္မာ့သမိုင္းအဘိဓာန္´ စာမ်က္ႏွာ ၂၇၉ ၌လည္း ယင္းအတုိင္းပင္ ေဖာ္ျပထား သည္။ ပညာေရး၀န္ႀကီးဌာန အေျခခံပညာသင္႐ိုးၫႊန္းတမ္း သင္႐ိုးမာတိကာႏွင့္ ေက်ာင္းသံုးစာအုပ္ေကာ္မတီက ျပဳစုသည့္ အ႒မတန္း သမိုင္းျပဌာန္း စာအုပ္၌ ၁၉၃၉ စက္တင္ဘာလ ၁ ရက္တြင္ တို႔ဗမာအစည္းအ႐ုံး၏ အထူးအစည္းအေ၀းက်င္းပကာ ဂိုဏ္းဂဏပါတီမေ႐ြး လြတ္လပ္ေရး ျမတ္ႏိုးသူတုိင္း ပါ၀င္ေသာ အဖြဲ႕တစ္ခုကို တည္ေထာင္ရန္ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကသည္။ ထိုဆံုးျဖတ္ခ်က္အရ ၁၉၃၉ ေအာက္တိုဘာ ၁ ရက္တြင္ တို႔ဗမာအစည္းအ႐ုံး၊ ေဒါက္တာဘေမာ္၏ဆင္းရဲသား၀ံသာႏုအဖြဲ႕၊ ငါးပြင့္ဆိုင္အဖြဲ႕တို႔ႏွင့္ပူးေပါင္းၿပီး ဗမာ့ထြက္ရပ္ဂိုဏ္းကို ဖြဲ႕စည္းလိုက္သည္ဟူ၍ ေဖာ္ျပထားျပန္သည္။
မည္သို႔ဆိုေစ … ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ၁၉၄၃ ခု ၾသဂုတ္လ ၁ ရက္ေန႔ထုတ္ ဗမာ့ေခတ္သတင္းစာတြင္ “ဗမာ့လြတ္လပ္ေရး အေရးေတာ္ပံု” အမည္ရွိ ေဆာင္းပါးကိုေရးသားခဲ့ရာ၊ ယင္း၌ -
“ကြၽန္ပ္ထင္သကဲ့သို႔ပင္ အမွန္စင္စစ္ ျဖစ္ရေတာ့၏။ ၁၉၃၉ ခု၊ စက္တင္ဘာလ ၃ ရက္ေန႔တြင္ ဥေရာပစစ္ စတင္တိုက္ေလသည္။ (ကြၽန္ပ္၏ အမွတ္အသား မမွားပါက) စစ္မေၾကညာမီ ၂ ရက္ (စက္တင္ဘာလ ၁ရက္) ကပင္ တို႔ဗမာအစည္းအ႐ုံးျပည္လံုးဆုိင္ရာ အလုပ္အမႈေဆာင္ အဖြဲ႕၏ အထူးအစည္းအေ၀းပြဲကိုက်င္းပကာ ပါတီမေရြး ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးကို ခ်စ္သူအားလံုးပါ၀င္၍ တို႔ဗမာအစည္းအ႐ုံးႏွင့္ ေဒါက္တာဘေမာ္၏ဆင္းရဲသားအစည္းအ႐ုံးကို အေျခထားလ်က္ ဗမာ့ထြက္ရပ္ဂိုဏ္းတစ္ခုကို တည္ေထာင္ရန္ကို ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကေလသည္။
အမွန္ေပၚေပါက္လာေတာ့ျဖစ္ေသာ ကမၻာစစ္ကို ႀကိဳက္၍ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္ၾကျခင္းျဖစ္၏။ ဤဆံုးျဖတ္ခ်က္အတိုင္းပင္ ဗမာ့ထြက္ရပ္ဂိုဏ္း ႀကီးကိုလည္း ဖြဲ႕စည္းမိေလသည္။” ဟူ၍ ေရးသာေဖာ္ျပထားေလသည္။
ထို႔အျပင္ စာၾကည့္တုိက္ပညာရွင္ ဦးေမာင္ေမာင္ (စိုးရွိန္) ျပဳစု၍ ၂၀၁၁ ဇြန္လတြင္ ႏွစ္ကာမ်ား စာအုပ္တိုက္မွ ပထမအႀကိမ္အျဖစ္ ထုတ္ေ၀ ခဲ့ေသာ `ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းစာစုစာရင္း´ စာအုပ္၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ ဘ၀ျဖစ္စဥ္ ေန႔စြဲမ်ားက႑ စာမ်က္ႏွာ (၁၁) ၌
“၁၉၃၉ စက္တင္ဘာလ ၁ ရက္၊ ေဒါက္တာဘေမာ္အိမ္၌က်င္းပေသာအစည္းအေ၀းတြင္ ထြက္ရပ္ဂိုဏ္း၏ အတြင္းေရးမွဴးအျဖစ္ တင္ ေျမႇာက္ျခင္းခံရသည္” ဟူ၍ပင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ယင္းအေထာက္အထားကိုမေက်နပ္ေသးလွ်င္ ဦးျမင့္ေ၀ (တပ္မေတာ္ျမင့္သႏၱာ) ျပဳစုသည့္ `ဗမာ့ေတာ္လွန္ေရးအဘိဓာန္´ (ခရစ္ ၁၈၂၄ မွ ၁၉၇၁ ခုႏွစ္ အထိ) စာအုပ္ စာမ်က္ႏွာ ၈၄-၈၅ ၌-
`ဗမာ့ထြက္ရပ္ဂိုဏ္းကို ၁၉၃၉ စက္တင္ဘာလ ၁ ေသာၾကာေန႔တြင္ တည္ေထာင္ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ အဖြဲ႕မွာ-
၁။ ေဒါက္တာဘေမာ္ – အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္
၂။ သခင္ေအာင္ဆန္း – အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး
၃။ သခင္သန္းထြန္း – အဖြဲ႕၀င္
၄။ သခင္လွေဘာ္ – ။
၅။ သခင္ျမ – ။
၆။ သခင္ႏု – ။
၇။ ဦးလွမင္း – ။
၈။ ေဒါက္တာသိန္းေမာင္ – ။
၉။ ဗႏၶဳလဦးစိန္ – ။
၁၀။ ဦးထြန္းေအာင္ – ။
၁၁။ ေစာေဖသာ – ။
၁၂။ ဦးဘဦး (မႏၱေလး) တို႔ျဖစ္သည္ဟူ၍ အတိအက်ေရးသားထားေလသည္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း အတၳဳပၸတၱိ ႐ွင္းတမ္း – အပိုင္း(၂)
By သန္း၀င္းလႈိင္

● ရဲေဘာ္သံုးက်ိပ္၀င္မ်ား ေသြးေဖာက္ၿပီးသစၥာျပဳေန႔အမွား

ျမန္မာမ်ိဳးခ်စ္လူငယ္မ်ား ဟိုင္နန္ကြၽန္း စစ္သင္တန္းေက်ာင္းတြင္ တက္ေရာက္သင္ၾကားေနေသာ စစ္ပညာမ်ားသည္ ၁၉၄၁ ေအာက္တိုဘာ လဆန္းတြင္ ၿပီးဆံုးၿပီးေနာက္ ေအာက္တိုဘာလ ၅ ရက္ေန႔တြင္ စန္းယ စစ္ပညာသင္တန္းေက်ာင္းကိုပိတ္၍ ထိုင္၀မ္ကြၽန္းရွိ တာမာဆာ တိုၿမိဳ႕ (Tamasato) သို႔ ေျပာင္းေ႐ႊ႕ခဲ့သည္။ ယင္းေနာက္ ေအာက္တိုဘာလ ၂၇ ရက္ တနလၤာေန႔တြင္ တာမာဆာတိုၿမိဳ႕ ဗိုလ္သင္တန္း ေက်ာင္းတြင္ စစ္ေသနဂၤဗ်ဴဟာပညာႏွင့္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံမွထုတ္လုပ္သည့္ ေနာက္ဆံုးေပၚလက္နက္မ်ား သံုးစြဲနည္း၊ ျပင္ဆင္နည္းမ်ားကို ဆက္ လက္သင္ၾကားခဲ့ၾကသည္။
ယင္းေနာက္ ဂ်ပန္တို႔သည္ ၁၉၄၁ ဒီဇင္ဘာ (၇) ရက္ေန႔တြင္ ပစိဖိတ္သမုဒၵရာအတြင္း ဟာ၀ိုင္ယီကြၽန္း (Hawaii) ရွိ အေမရိကန္တို႔၏ အႀကီးဆံုးေရတပ္စခန္းျဖစ္သည့္ ပုလဲဆိပ္ကမ္းကို ႐ုတ္တရက္၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္၍ အေရွ႕အာရွစစ္ပြဲႀကီးကို စတင္မီးေမႊးလုိက္ရာ၊ မီနာမီအဖြဲ႔ေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္မွဴးႀကီး ဆူဇူကီး (ဗိုလ္မိုးႀကိဳး) သည္ ထိုင္၀မ္ကြၽန္း တာမဆာတိုၿမိဳ႕ရွိ ဗိုလ္သင္တန္း၌ ပို႔ခ်ေနမႈတို႔ကို အျမန္ဆံုး အဆံုးသတ္ခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ မီနာအဖြဲ႕ကို ေတာင္ပိုင္းတပ္မေတာ္လက္ေအာက္မွ ဂ်ပန္ အမွတ္ ၁၅ တပ္မေတာ္၏ လက္ေအာက္သို႔ လႊဲေျပာင္းခဲ့သည္။ ျမန္မာမ်ိဳးခ်စ္လူငယ္မ်ားကိုလည္း အသုတ္လိုက္ ထိုင္းႏုိင္ငံ ဗန္ေကာက္ၿမိဳ႕သို႔ ေစလႊတ္ခဲ့သည္။ ထို႔ေန႔ နံနက္ ၁၀ နာရီ အခ်ိန္မွာပင္ ဂ်ပန္ဗံုးႀကဲေလယာဥ္အစင္း ၆၀ ႏွင့္ တိုက္ေလယာဥ္အစင္း ၃၀ ပါေသာ ဂ်ပန္ေလတပ္က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ကို ပထမဆံုးအႀကိမ္ ဗံုးႀကဲတိုက္ခိုက္ခဲ့ၾကသည္။
၁၉၄၁ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၂၆ ရက္ ေသာၾကာေန႔တြင္ သခင္ေအာင္ဆန္း၊ သခင္ေစာလြင္၊ သခင္တင္ေအး၊ သခင္ထြန္းေရႊ၊ ကိုေရႊႏွင့္ သခင္သန္းတင္ (၂) တို႔သည္ ထိုင္းႏိုင္ငံ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕သို႔ေရာက္ရွိလာၿပီး ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႔ရွိ အဂၤလိပ္ပိုင္ ေဘာ္နီယိုကုမၸဏီ၀င္းအတြင္းရွိ ျမန္မာလူမ်ဳိး မ်က္စိကုဆရာ၀န္ ဦးလြန္းေဖေနအိမ္တြင္ ည ၁၀ နာရီခန္႔၌ သခင္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ ျမန္မာမ်ိဳးခ်စ္လူငယ္မ်ားသည္ လက္ေမာင္း ေသြးေဖာက္သစၥာအဓိ႒ာန္ျပဳ၍ ေသြးေသာက္ပြဲျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။
သို႔ေသာ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းအတၳဳပၸတိစာအုပ္အမ်ားစု၌ ေသြးေဖာက္သစၥာအဓိ႒ာန္ျပဳသည့္ေန႔ကို ၁၉၄၁ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ ၂၇ရက္ဟု မွားယြင္းစြာ ေဖာ္ျပေနၾကသည္။
အဆိုပါကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ ယေန႔တိုင္ သက္ရွိထင္ရွားရွိေနေသာ ရဲေဘာ္သံုးက်ိပ္ (၂) ဦးအနက္ တစ္ဦးျဖစ္သူ ဗိုလ္မွဴးရဲထြဋ္အား စာေရး သူမွ ၂၀၀၇ ဇူလိုင္လခန္႔တြင္ေမးျမန္းခဲ့ရာ၊ ေသြးေဖာက္သည့္ေန႔မွာ ၁၉၄၁ ခုႏွစ္ ခရစၥမတ္ (X.mas) ေန႔အၿပီး ေနာက္တစ္ေန႔ (ဒီဇင္ဘာလ ၂၆ ရက္) ျဖစ္သည္ဟု အတိအက်ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ “၁၉၄၁ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၃၁ ရက္ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ရွိ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ေနထိုင္လ်က္ရွိေသာ ဆသြန္းလမ္းရွိ ဖရန္႔ဖီးလ္အေဆာက္အအံုတြင္ ရဲေဘာ္သံုးက်ိပ္၀င္အားလံုး တစ္ဦးကိုတစ္ဦး အသက္ေပးေစာင့္ ေရွာက္၍ တိုင္းျပည္အတြက္ အသက္စြန္႔လွဴပါမည္ဟု သစၥာအဓိဌာန္ျပဳကာ ဒုတိယအႀကိမ္ေသြးေသာက္ပြဲက်င္းပသည္” ဟူ၍ ဆရာ ေက်ာ္ၿငိမ္း၏ ရဲေဘာ္သံုးက်ိပ္စာအုပ္ စာမ်က္ႏွာ ၁၄ ေရးသားခ်က္ကိုလည္း မွားယြင္းသည္ဟုဆိုသည္။ ရဲေဘာ္သံုးက်ိပ္၀င္မ်ားသည္ တစ္ႀကိမ္တည္းသာ ေသြးေဖာက္၍ သစၥာအဓိဌာန္ျပဳခဲ့သည္ဟုဆိုသည္။
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအေျခစိုက္ ဓူ၀ံစာေပတိုက္မွ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ထုတ္ေ၀ၿပီး၊ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၌ ေနထိုင္လ်က္ရွိေသာ ရဲေဘာ္သံုးက်ိပ္၀င္ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း ေက်ာ္ေဇာ၏ `ကိုယ္တိုင္ေရးအတၳဳပၸတိေပါင္းခ်ဳပ္´ (ဆိုင္းစုမွသည္ မန္ဟိုင္းဆီသို႔) စာမ်က္ႏွာ ၄၇၊ ၄၈ ၌ `၁၉၄၁ ဒီဇင္ဘာလ ၂၆ ရက္ေန႔သည္ နယ္ခ်ဲ႕ေအာက္တြင္ ျမန္မာအမ်ိဳးသားတို႔၏ ပထမလက္နက္ကိုင္တပ္မေတာ္ႀကီး (B.I.A) ကို စတင္ဖြဲ႕စည္း ေသာ ေန႔ႀကီးျဖစ္သည္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔သည္ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးအတြက္တိုက္ပြဲ၀င္ရန္ လက္ေမာင္းေသြေဖာက္၍ သစၥာေရေသာက္ခဲ့ၾကသည္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔သည္ လြတ္လပ္ေရးရသည္အထိ ဆံုးခန္းတိုင္တုိက္ပြဲ၀င္မည္ဟု သစၥာအဓိဌာန္ျပဳခဲ့ၾကသည္။
အထက္ပါ ဘီအိုင္ေအတပ္မေတာ္ဖြဲ႔စည္းျခင္းႏွင့္ က်မ္းသစၥာခံယူပြဲေန႔ကို ထိုစဥ္က ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆရာတစ္ေယာက္ `အီဇုမိယ´ေရးေသာ မီနာမီကီကန္စာအုပ္ ျမန္မာျပန္စာမ်က္ႏွာ ၉၅ ႏွင့္ ၁၀၄ တြင္ (၂၈-၁၂-၄၁) ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။ တပ္မေတာ္သမိုင္းမွတ္တမ္း (၁) နိဒါန္း တြင္ (၂၇-၁၂-၄၁) ဟုဆိုသည္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ စြဲမွတ္ေနသည့္ေန႔သည္ (၂၆-၁၂-၄၁) သာ ျဖစ္သည္´ ဟူ၍ ေရးသားေဖာ္ျပထားေလသည္။

● ဘီအိုင္ေအတည္ေထာင္သည့္ေန႔အမွား

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းအတၳဳပၸတၱိစာအုပ္အမ်ားစု၌ အမ်ားဆံုးမွားယြင္းေသာ အမွားတစ္ခုမွာ ၁၉၄၁ ဒီဇင္ဘာလ ၂၆ တြင္ ယိုးဒယား (ထိုင္း) ႏိုင္ငံ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕၌ ရဲေဘာ္သံုးက်ိပ္ႏွင့္အတူ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္ကို ဖြဲ႕စည္းတည္ေထာင္ခဲ့သည္ဟု ေဖာ္ျပမႈပင္ျဖစ္သည္။
ဦးျမဟန္ျပဳစု၍ အားမာန္သစ္စာေပတုိက္မွ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလတြင္ထုတ္ေ၀ခဲ့ေသာ ကိုလိုနီေခတ္ ျမန္မာ့သမိုင္းအဘိဓာန္စာအုပ္ စာ ၂၉၉၌ “ဘီအိုင္ေအကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းဦးေဆာင္ေသာ ရဲေဘာ္သံုးက်ိပ္တို႔ကဦးစီး၍ ယိုးဒယားႏိုင္ငံ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕၌ စဖြဲ႕သည္။ ၁၉၄၁ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၂၆ ရက္ေန႔မွ ၃၁ ရက္အတြင္း ဘီအိုင္ေအကို အၿပီးဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္” ဟူ၍ ေဖာ္ျပထားသလို ျပည္သူ႔ေခတ္ဂ်ာနယ္ အတြဲ ၁၊ အမွတ္ ၁၂ (၂၀၁၀ စက္တင္ဘာ ၂၃) စာမ်က္ႏွာ ၁၇ တြင္ ဖိုးေအာင္ေလး၏ “ေအာင္ဆန္းဒိုင္ယာရီ” ေဆာင္းပါး ၌ “၁၉၄၁ ဒီဇင္ ဘာ ၃၁ တြင္ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕၌ ဘီအိုင္ေအေခၚ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္ဖြဲ႕စည္းေၾကာင္း ေၾကညာ” ဟူ၍ ေဖာ္ျပထားသည္။
သို႔ေသာ္ ရဲေဘာ္သံုးက်ိပ္၀င္ ဗိုလ္မင္းေခါင္ေရးသားျပဳစုေသာ `ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ရဲေဘာ္သံုးက်ိပ္´ စာအုပ္ စာမ်က္ႏွာ ၁၉၂ ႏွင့္ ယဥ္ ေက်းမႈ၀န္ႀကီးဌာန သမိုင္းသုေတသနဦးစီးဌာနမွထုတ္ေ၀ေသာ ျမန္မာ့ရက္စဥ္သမိုင္း (အႀကိဳသမိုင္းကာလမွ ၁၉၄၅ အထိ) ပထမတြဲ စာမ်က္ႏွာ ၃၁၂ ၌ – `ထိုင္းႏိုင္ငံဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕တြင္ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္ (Burma Independence Army) ကို ၁၉၄၁ ဒီဇင္ဘာ ၂၇ တြင္ ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္´ ဟူ၍ အတိအက်ေဖာ္ျပထားသည္။
ယေန႔တုိင္ သက္ရွိထင္ရွားရွိေနေသာ ရဲေဘာ္သံုးက်ိပ္၀င္ ဗိုလ္မွဴးရဲထြဋ္ကလည္း ေသြးေဖာက္သစၥာအဓိဌာန္ျပဳၿပီး ေနာက္တေန႔ (၁၉၄၁ ဒီဇင္ဘာလ ၂၇ရက္) တြင္ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္ကို ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္ဟုေျပာျပပါသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္ (ဘီအိုင္ေအ) တည္ေထာင္ေသာေန႔ကို ၁၉၄၁ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၂၇ ရက္ဟုသာ အမွန္ယူရမည္ ျဖစ္သည္။

● ရဲေဘာ္သံုးက်ိပ္မ်ား၏ ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္မ်ား မွားယြင္းမႈ

၁၉၄၁ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၂၇ ရက္ေန႔တြင္ ထိုင္းႏိုင္ငံ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ရွိ ဦးလြန္းေဖ ေနအိမ္တြင္ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္ (ဘီအိုင္ေအ)ကို ဖြဲ႕စည္းၿပီးေနာက္ သခင္ေအာင္ဆန္းက ရဲေဘာ္သံုးက်ိပ္၀င္တို႔အား စုေ၀းၿပီး ယေန႔အစည္းအေ၀းတြင္ အစည္းအေ၀းတက္ေရာက္လာ သူမ်ားႏွင့္ မိတ္ဆက္သည့္အခါ မိမိတို႔၀တ္ထားသည္မွာ ဂ်ပန္၀တ္စံု၊ အမည္ကလည္း ဂ်ပန္နာမည္ျဖစ္ေန၍ မိတ္ဆက္ရာတြင္ အဆင္မေျပ လွေၾကာင္း မိမိတို႔၏ နာမည္ရင္းမ်ားႏွင့္မိတ္ဆက္လွ်င္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္က်န္ရစ္ခဲ့သည့္ မိဘေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းမ်ားဒုကၡေရာက္ႏိုင္ေၾကာင္း ဟိုင္နန္ကၽြန္းတြင္ရွိစဥ္က ကိုလွေမာင္ (ေနာင္ဗိုလ္ေဇယ်) အႀကံေပးသည့္အတိုင္း ဗမာဆန္ဆန္ ဗိုလ္နာမည္မ်ားေပးရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ သခင္ေအာင္ဆန္း၏ လမ္းၫႊန္ခ်က္အရ ရဲေဘာ္သံုးက်ိပ္တို႔၏ ဗိုလ္ဘြဲ႕အမည္အသီးသီးကို ေဘာ္နီယိုကုမၸဏီ ၀င္းအတြင္း အမိန္႔ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ဤသို႔ျဖင့္ ျမန္မာမ်ိဳးခ်စ္လူငယ္မ်ား၏ ဗိုလ္အမည္မ်ားတြင္လာခဲ့သည္။

ရဲေဘာ္သံုးက်ိပ္ တို႔၏ အမည္ရင္း၊ ဂ်ပန္အမည္ႏွင့္ ဗိုလ္အမည္မ်ားမွာ-

စဥ္ အမည္ ဂ်ပန္အမည္ ဗိုလ္ဘြဲ႕အမည္

၁။ သခင္ေအာင္ဆန္း Omoda Monji ဗိုလ္ေတဇ
၂။ သခင္႐ႈေမာင္ Takasugi Susumu ဗိုလ္ေန၀င္း
၃။ သခင္ေက်ာ္စိန္ Takahashi ဗိုလ္မိုးညိဳ
၄။ သခင္ခင္ေမာင္ဦး Monya Masaru ဗိုလ္တာရာ
၅။ သခင္ေငြ Katsura ဗိုလ္ေစာေအာင္
၆။ သခင္ေစာလြင္ Yamaoka Kiyoshi ဗိုလ္မင္းေခါင္
၇။ သခင္စံျမ Nakagawa Ichiro ဗိုလ္ေတာက္ထိန္
၈။ သခင္စံလႈိင္ Omura Tadashi ဗိုလ္ေအာင္
၉။ သခင္စိုး Kono ဗိုလ္ျမင့္ေအာင္
၁၀။ ကိုေဆာင္း Monya Hiroshi ဗိုလ္ထိန္၀င္း
၁၁။ သခင္တင္ေအး Chinda Seiyi ဗိုလ္ဘုန္းျမင့္
၁၂။ သခင္ထြန္းခင္ Nakamura Hitoshi ဗိုလ္ျမင့္ေဆြ
၁၃။ ကိုထြန္းရွိန္ Yamashita Teruo ဗိုလ္ရန္ႏိုင္
၁၄။ သခင္ထြန္းေ႐ႊ Utsumi Susumu ဗိုလ္လင္းယုန္
၁၅။ သခင္ထြန္းလြင္ Otani Hiroshi ဗိုလ္ဗလ
၁၆။ သခင္ထြန္းအုပ္ Ichihara Ishiro ဗိုလ္ဘြဲ႕မခံ
၁၇။ သခင္ဗဂ်မ္း Baba Takeshi ဗိုလ္လေရာင္
၁၈။ သခင္ေမာင္ေမာင္ Tsuchiya ဗိုလ္ၪာဏ
၁၉။ ကိုေ႐ႊ Taniguchi Shinichi ဗိုလ္ေက်ာ္ေဇာ
၂၀။ သခင္လွ Ito Hitochi ဗိုလ္မင္းေရာင္
၂၁။ သခင္လွေဖ Tani Kiyoshi ဗိုလ္လကၤ်ာ
၂၂။ ကိုလွေမာင္ Kaga Masashi ဗိုလ္ေဇယ်
၂၃။ သခင္လွၿမိဳင္ Itoda Tei-ichi ဗိုလ္ရန္ေအာင္
၂၄။ သခင္သစ္ Osawa ဗိုလ္ေစာေနာင္
၂၅။ သခင္သန္းၫြန္႔ Okawa ဗိုလ္ဇင္ေယာ္
၂၆။ သခင္သန္းတင္ (၁) Yamada ဗိုလ္ဘြဲ႕မခံယူမီ အူအတက္ေရာဂါျဖင့္ (ေမာ္လၿမိဳင္) တိုင္ေပေဆး႐ုံ (စက္တင္ဘာလ၊ ၄၁) ၌ ကြယ္ လြန္
၂၇။ သခင္သန္းတင ္(၂) Tsubota ဗိုလ္ျမဒင္ (သာယာ၀တီ)
၂၈။ သခင္ေအာင္သန္း Hirata Masao ဗိုလ္စၾကာ
၂၉။ သခင္ေအးေမာင္ Mizuno Saburo ဗိုလ္မိုး
၃၀။ ကိုေအာင္သိန္း Hayashi ဗိုလ္ရဲထြဋ္တို႔ ျဖစ္ၾကသည္။

သို႔ေသာ္ ျမန္မာမ်ိဳးခ်စ္လူငယ္သံုးဆယ္အနက္ သခင္ထြန္းအုပ္သည္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံတိုက်ိဳၿမိဳ႕တြင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပညာဆည္းပူးေန၍ လည္း ေကာင္း၊ ကိုေဆာင္းသည္ မီနာမီအဖြဲ႕၏ တာ၀န္ေပးခ်က္အရ ထိုင္းျမန္မာနယ္စပ္ကို လွ်ိဳ႕၀ွက္စြာ ျဖတ္ေက်ာ္ေရာက္ရွိလာမည့္ ျမန္မာမ်ိဳးခ်စ္ လူငယ္မ်ားကိုေစာင့္ႀကိဳရန္တာ၀န္ျဖင့္ ဇင္းမယ္ ေခၚ ခ်င္းမိုင္ (Chiangmail) တြင္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေန၍ လည္းေကာင္း၊ ေမာ္လၿမိဳင္ သားသခင္သန္းတင္ (၁) သည္ ထိုင္းႏိုင္ငံ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕မွ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံသို႔ သြားေရာက္စဥ္ တိုင္ေပၿမိဳ႕၌ အူအတက္ေပါက္ေရာဂါျဖင့္ ၁၉၄၁ စက္တင္ဘာလတြင္ ကြယ္လြန္ခဲ့၍လည္းေကာင္း ဟိုင္နန္စစ္သင္တန္းေက်ာင္းႏွင့္ ထိုင္၀မ္စစ္သင္တန္းေက်ာင္းတြင္ ျမန္မာလူငယ္ (၂၇) ဦးသာ စစ္သင္တန္းေက်ာင္းတက္ခဲ့ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ စာေရးဆရာ ျမေဒါင္းညိဳအမည္ေပးခဲ့သည့္အတိုင္း ျမန္မာမ်ိဳးခ်စ္လူငယ္ သံုးဆယ္ ကို `ရဲေဘာ္သံုးက်ိပ္´ ဟူ၍သာ ေခၚတြင္ခ့ဲၾကသည္။
သို႔ေသာ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းအတၳဳပၸတၱိစာအုပ္မ်ား၌ ကိုေအာင္သိန္းကို သခင္ေအာင္သိန္းဟူ၍လည္းေကာင္း၊ သခင္သန္းတင္(၁)ကို ဗိုလ္သန္းတင္ဟူ၍ လည္းေကာင္း မွားယြင္းစြာမွည့္ေခၚခဲ့ၾကသည္။ ကိုေအာင္သိန္း ေခၚ ဗိုလ္ရဲထြဋ္သည္ တို႔ဗမာအစည္းအ႐ုံးသို႔ မည္သည့္ အခါမွ မ၀င္ခဲ့ေခ်။ ထို႔ေၾကာင့္ သခင္ေအာင္သိန္းဟုေခၚတြင္ပါက မွားယြင္းေပသည္။ ကိုေအာင္သိန္းသည္ ၁၉၂၂ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ ၀ါရီ ၂၅ရက္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ တာေမြကေလးရပ္၌ အဘ ဦးဘိုးလြင္၊ အမိေဒၚေစာရွင္တို႔မွ ဖြားျမင္ခဲ့သူျဖစ္ၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ကန္ေတာ္ျမဴနီ စပယ္ေက်ာင္းမွ ဒႆမတန္းေအာင္ျမင္ခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ အထက္တန္းဆရာျဖစ္သင္တန္းတက္ေရာက္ေအာင္ျမင္ခဲ့ၿပီး ၁၉၃၆ – ၃၇ တြင္ ဦးေမာင္ႀကီး (ေနာင္ဆာဘြဲ႕ရ) ရဲတပ္တြင္ပါ၀င္ခဲ့သည္။ ၁၉၃၈ ေက်ာင္းသားသပိတ္တြင္ ျမဴနီစပယ္ေက်ာင္းမွ သပိတ္ေမွာက္ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။ ၁၉၃၉-၄၀ တြင္ ျမဴနီစပယ္ေက်ာင္း ေက်ာင္းသားမ်ားသမဂၢဥကၠဌအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္၍ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံသို႔ စစ္ပညာသင္ၾကား ရန္ ေစလႊတ္သည္။ ဒုတိယအသုတ္ ျမန္မာမ်ိဳးခ်စ္လူငယ္မ်ားႏွင့္အတူ ၁၉၄၁ ဧၿပီ ၁၃ ရက္ေန႔တြင္ ကိုင္႐ုိမာ႐ူးသေဘၤာျဖင့္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံသို႔ ထြက္ခဲ့သူျဖစ္သည္။
၁၉၄၁ ဒီဇင္ဘာ ၂၆ ထိုင္းႏိုင္ငံ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕တြင္ လက္ေမာင္းေသြးေဖာက္၍ သစၥာအဓိ႒ာန္ရာတြင္ပါ၀င္ခဲ့သည္။
၁၉၄၂ ဧၿပီတြင္ ဘီအိုင္ေအ တပ္မဟာ ဒုတပ္မွဴးအျဖစ္လည္းေကာင္း၊ ၁၉၄၂ ဇူလိုင္လ ၂၇ ရက္တြင္ ဘီဒီေအတပ္ရင္း ၁ တပ္ရင္မွဴးအျဖစ္ လည္းေကာင္း၊ ၁၉၄၄-၄၅ ဘီဒီေအ တပ္ရင္း ၅ တပ္ရင္းမွဴးအျဖစ္လည္းေကာင္း၊ စစ္ဦးစီးဌာနခ်ဳပ္ အေထြေထြဌာနႀကီးမွဴးအျဖစ္လည္း ေကာင္း တာ၀န္ထမ္းရြက္ခဲ့သည္။
ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရးကာလတြင္ တိုင္း ၆ (မိတၳီလာ၊ ပ်ဥ္းမနား၊ ေတာင္ငူႏွင့္ ေတာင္ပိုင္းရွမ္းျပည္နယ္) တိုင္းမွဴးအျဖစ္ တာ၀န္ယူ၍ ဖက္ ဆစ္ဂ်ပန္တို႔ကို ေတာ္လွန္တိုက္ခိုက္ခဲ့သည္။
ထို႔ေနာက္ လြတ္လပ္ေရးရၿပီးေနာက္ အမွတ္ (၃) ဗမာ့ေသနတ္ကိုင္တပ္ရင္းတြင္ တပ္ခြဲမွဴးႏွင့္ တပ္ရင္းမွဴးအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္း႐ြက္ခဲ့သည္။ ဗိုလ္ရဲထြဋ္သည္ လက္၀ဲညီၫြတ္ေရးေကာင္စီ၏ အာဏာသိမ္းေရးလမ္းစဥ္ကို လက္ခံကာ ၁၉၄၈ ၾသဂုတ္ ၁၀ တြင္ ဗမာ့တပ္မေတာ္တပ္ရင္း ၃ ကိုဦးေဆာင္၍ ေတာခိုခဲ့သည္။ ၁၉၄၉ မတ္ ၂၄ တြင္ ျပည္ၿမိဳ႕၌ ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ၊ ျပည္သူ႔ရဲေဘာ္ (ျဖဴ) ႏွင့္ ေတာ္လွန္ေသာ ဗမာ့ တပ္မေတာ္တို႔ပူးေပါင္း၍ ျပည္သူ႔ဒီမိုကေရစီတပ္ေပါင္းစုဖြဲ႔စည္းရာတြင္ ပါ၀င္ခဲ့သည္။
၁၉၅၀ မတ္တြင္ ျပည္သူ႔ဒီမိုကေရစီတပ္ေပါင္းစု ၿပိဳကြဲသြားၿပီးေနာက္ ေတာ္လွန္ေသာဗမာ့တပ္မေတာ္ကိုဖ်က္သိမ္းလိုက္ၿပီး ေတာခိုတပ္ မ်ားႏွင့္ ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ၏ လက္နက္ကိုင္တပ္မ်ား ပူးေပါင္းခဲ့သည္။ ၁၉၅၁ – ၆၃ တြင္ ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ ျပည္သူ႔ေတာ္လွန္ေရးစစ္ေကာင္စီတြင္ အတြင္းေရးမွဴးအျဖစ္လည္းေကာင္း၊ ဗကပ ျပည္သူ႔ တပ္မေတာ္စစ္ဦးစီးမွဴးအျဖစ္လည္းေကာင္း၊ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရ စီညီၫြတ္ေရးတပ္ေပါင္းစု (မဒညတ) တြင္ ဗကပကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္လည္းေကာင္း၊ ဗကပ အရံဗဟိုေကာ္မတီ၀င္အျဖစ္လည္းေကာင္း ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။
၁၉၆၃ ေမ ၂၁တြင္ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီအစိုးရထံ၌ လက္နက္ခ်အလင္း၀င္ေရာက္ခဲ့သည္။
ထို႔ေနာက္ ၁၉၆၄ မတ္ ၂ မွ ၁၉၇၃အထိ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီ၏ အႀကံေပးအဖြဲ႕၀င္အျဖစ္လည္းေကာင္း၊ ဗဟိုေရးရာဌာနႀကီး၏ အတြင္း ေရးမွဴးအျဖစ္လည္းေကာင္း၊ သမ၀ါယမ စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရးႏွင့္ သစ္ေတာေရးရာေကာ္မတီ အတြင္းေရးမွဴးအျဖစ္လည္းေကာင္း ထမ္း႐ြက္ခဲ့ သည္။ ၁၉၇၃-၇၄ မဆလပါတီ သန္႔စင္ေရးလုပ္ရာတြင္ပါသြားခဲ့ၿပီး ပါတီျပင္ပသို႔ ေရာက္ရွိသြားခဲ့သည္။
၂၀၀၅ ခုႏွစ္တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းအတၳဳပၸတၱိျဖစ္ရပ္မွန္ ျပဳစုေရးေကာ္မတီ၏ နာယကအျဖစ္ ယေန႔တုိင္ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရိွသည္။
သခင္သန္းတင္ (၁) သည္ ၁၉၂၀ ၾသဂုတ္ ၂၇တြင္ မြန္ျပည္နယ္ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕နယ္ ေညာင္ပင္ဆိပ္႐ြာ၌ အဖ ဦးေမာင္ႏွင့္ အမိေဒၚစိုးတို႔မွ ဖြားျမင္ခဲ့ၿပီး ျမ၀တီေက်ာင္းတြင္ စတုတၳတန္းအထိသာ ပညာသင္ၾကားခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ဗိုလ္တေထာင္စက္႐ုံႏွင့္ ပန္းတ ေနာ္ၿမိဳ႕နယ္ ၀ဲေဒါင့္႐ြာဆန္စက္၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ကမာရြတ္ပန္းထိမ္အလုပ္႐ုံတြင္ အလုပ္လုပ္ခဲ့သည္။ ၁၉၄၀တြင္ ကမာ႐ြတ္ၿမိဳ႕နယ္တို႔ဗမာအစည္းအ႐ုံးသို႔ ၀င္ေရာက္ခဲ့ရာမွ သခင္သန္းတင္ ျဖစ္လာသည္။ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံသို႔ စစ္ပညာသင္သြားရန္ သခင္ထြန္းအုပ္၊ သခင္ဗစိန္ တို႔ဗမာအစည္း အ႐ုံးမွ သခင္သန္းတင္အား ေရြးခ်ယ္ခဲ့ေသာ္လည္း မိဘႏွစ္ပါးက သေဘာမတူ၍ မလိုက္ခဲ့ရေပ။ ေနာက္ဆံုး အစာငတ္ခံဆႏၵျပမွ ခြင့္ျပဳခ်က္ ရရွိခဲ့သည္။
သို႔ေသာ္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံသို႔ ၁၉၄၁ ဇူလိုင္လ ၈ တြင္ ဂ်ပန္သို႔ စတုတၳအသုတ္ ရဲေဘာ္မ်ားထြက္သြားၿပီျဖစ္၍ မလိုက္ျဖစ္ခဲ့ေတာ့ေခ်။ ထိုသို႔ မမီ ေတာ့ေသာ္လည္း သခင္ထြန္းအုပ္က ထိုင္းႏိုင္ငံသို႔ အေရာက္လာရန္မွာၾကားခဲ့သည့္အတြက္ ေမာ္လၿမိဳင္မွတဆင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံ ျမန္မာနယ္စပ္ မဲေဆာက္ၿမိဳ႕သို႔ ေတာေတာင္အထပ္ထပ္ကိုျဖတ္၍ ေျခလ်င္သြားခဲ့သည္။ မဲေဆာက္ၿမိဳ႕ရွိ ဂ်ပန္သံအမတ္က သခင္သန္းတင္ ဂ်ပန္ အ၀တ္ အစားမ်ားလဲလွယ္၀တ္ဆင္ၿပီး ေလယာဥ္ျဖင့္ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕သို႔သြားေရာက္ရန္ စီစဥ္ေပးခဲ့သည္။ သခင္သန္းတင္သည္ စစ္ပညာ သင္ ၾကားရန္ ၁၉၄၁ ၾသဂုတ္ ၁၅ တြင္ ဗိုလ္ထိန္၀င္း (ကိုေဆာင္း) ႏွင့္အတူ ေဒလီမာ႐ူးသေဘာၤျဖင့္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံသို႔ထြက္ခြာခဲ့ရာ လမ္းခရီးတြင္ အဖ်ားေရာဂါျဖစ္ပြားခဲ့ရာ ထိုင္၀မ္ကၽြန္းသို႔ ေရာက္ေသာအခါ ဂ်ပန္စစ္ဖက္အရာရွိမ်ားလို တိုင္ေပစစ္ေဆး႐ုံသို႔ ပို႔ေပးခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ေဆး႐ုံတြင္ အူအတက္ေပါက္မႈကို ခြဲစိတ္ကုသမႈခံယူေနစဥ္အတြင္း ၁၉၄၁ စက္တင္ဘာလတြင္ ကြယ္လြန္သြားခဲ့ေလသည္။ သခင္သန္းတင္ (၁) သည္ စစ္ပညာမသင္ၾကားခဲ့ရသလို၊ ဗိုလ္ဘြဲ႕မခံယူမီ ကြယ္လြန္ခဲ့သျဖင့္ ဗိုလ္ဘြဲ႕မရခဲ့ေပ။ ထို႔ေၾကာင့္ သခင္သန္းတင္ (၁) အား ဗိုလ္ သန္းတင္ဟုသံုးႏႈန္းပါက မွားယြင္းပါသည္။ သခင္သန္းတင္ (၁) သည္ လြတ္လပ္ေရးႀကိဳးပမ္းမႈေဆာင္႐ြက္ေနစဥ္ ပထမဆံုးကြယ္ လြန္ သြားေသာ ရဲေဘာ္သံုးက်ိပ္၀င္ ဖစ္သည့္အတြက္ ၁၉၅၉ မတ္လ ၂၇ (တပ္မေတာ္ေန႔) တြင္ လြတ္လပ္ေရးေမာ္ကြန္း၀င္ (တတိယအဆင့္) တံဆိပ္ခ်ီးျမႇင့္ခံခဲ့ရသည္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း အတၳဳပၸတၱိ ရွင္းတမ္း – အပိုင္း (၃)
By သန္း၀င္းလႈိင္

● ဘီဒီေအ ဖြဲ႕စည္းသည့္ေန႔စြဲအမွား

ဘီဒီေအဆိုသည္မွာ ဗမာ့ကာကြယ္ေရးတပ္မေတာ္ကို ေခၚေ၀ၚျခင္းျဖစ္သည္။ ဗမာ့ကာကြယ္ေရးတပ္မေတာ္ကို အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ Burma Defence Army ဟု ေခၚေသာေၾကာင့္ အတိုေကာက္အားျဖင့္ B.D.A (ဘီဒီေအ) ဟု ေခၚေနၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ဒုတိယကမၻာစစ္အတြင္းက ဂ်ပန္တပ္မေတာ္ႏွင့္ဘီအိုင္ေအတို႔က ျမန္မာႏိုင္ငံကိုသိမ္းမိၿပီးေသာအခါ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အဂၤလိပ္တပ္မ်ားထြက္ခြာသြားၿပီးျဖစ္၍ အဂၤလိပ္တပ္မ်ားျပန္၀င္မလာႏိုင္ေစရန္ ကာကြယ္ရန္သာလိုသည့္အတြက္ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္ (ဘီအိုင္ေအ) ကို ဗမာ့ကာကြယ္ေရး တပ္ မေတာ္ (ဘီဒီေအ) ဟု ျပင္ဆင္ဖြဲ႕စည္းခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ စတင္ဖြဲ႕စည္းသည့္ရက္စြဲမွာ ၁၉၄၂ ခုႏွစ္၊ ဇူလိုင္ ၂၇ရက္ ျဖစ္သည္။
ျမေဒါင္းညိဳကေလာင္အမည္ခံ ေဒါက္တာေအာင္သိန္းျပဳစုသည့္ `ရဲေဘာ္သံုးက်ိပ္´ ပထမတြဲစာအုပ္ စာမ်က္ႏွာ ၂၇ တြင္ ယင္းအတိုင္းပင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ဗိုလ္မွဴးဘေသာင္း (ေမာင္သုတ) ျပဳစုသည့္ `ဗမာ့ေတာ္လွန္ေရးသမိုင္း´ စာအုပ္ စာမ်က္ႏွာ ၁၇၈ ၌လည္း “၁၉၄၂ခုႏွစ္ ဇူလိုင္ ၂၇ ရက္ေန႔တြင္ ဘီအိုင္ေအကိုဖ်က္သိမ္းလုိက္ကာ ဘီအိုင္ေအတပ္သားေပါင္း ၃၀၀၀ ေလာက္ႏွင့္သာ ဘီဒီေအေခၚ `ဗမာ့ကာကြယ္ေရး တပ္မေတာ္´ႀကီးကို ျပန္၍ဖြဲ႕စည္းလုိက္ၾကသည္။ ထိုဘီဒီေအႏွင့္အတူလည္း ပ်ဥ္းမနားမွ ေျခလ်င္တပ္ရင္း ၁၊ ေျခလ်င္တပ္ရင္း ၂ ႏွင့္ ေျခ လ်င္တပ္ရင္း ၃ တို႔အျပင္ ရန္ကုန္မွ စစ္ဦးစီးဌာနခ်ဳပ္၊ စစ္႐ုံးႏွင့္ မဂၤလာဒံုမွ စစ္တကၠသိုလ္တို႔ ေပါက္ဖြားလာၾကသည္။” ဟူ၍ ေရးသား ထားေလသည္။ ဗိုလ္မွဴးႀကီး (ေဟာင္း) ဘသန္း ေရးသားျပဳစုသည့္ Roots of the Revolution စာအုပ္ စာမ်က္ႏွာ ၃၆ တြင္ ယင္းအတိုင္းပင္ အတိအက်ေဖာ္ျပထားသည္။
တပ္မေတာ္ေမာ္ကြန္းတိုက္ရွိ စာအုပ္စာတမ္း အစရွိသည္မ်ားကို ကာလအပိုင္းအျခားအလုိက္ စာရင္းတင္ထားရာ၌လည္း
(က) ဘီအိုင္ေအ (၁၉၄၁ ဒီဇင္ဘာ ၁၁ မွ ၁၉၄၂ ဇူလိုင္လ ၂၆)
(ခ) ဘီဒီေအ (၁၉၄၂ ဇူလိုင္လ ၂၇ မွ ၁၉၄၃ ဇူလိုင္ ၃၁ အထိ)
(ဂ) ဗမာ့တပ္မေတာ္ (၁၉၄၃ ၾသဂုတ္ ၁ မွ ၁၉၄၅ မတ္ ၂၆ အထိ)
(ဃ) ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရး (၁၉၄၅ မတ္ ၂၇ မွ ၾသဂုတ္ ၁၄ အထိ)
ယဥ္ေက်းမႈ၀န္ႀကီးဌာန၊ သမိုင္းသုေတသနဦးစီးဌာနမွ ျပဳစုခဲ့ေသာ ျမန္မာ့ရက္စဥ္သမိုင္း (ပထမတြဲ) စာ ၃၄၁ ၌လည္း “ဗမာ့လြတ္လပ္ေရး တပ္မေတာ္ကို ၁၉၄၂ ဇူလိုင္လ ၂၇ တြင္ ဗမာ့ကာကြယ္ေရးတပ္မေတာ္ဟု ေျပာင္းလဲဖြဲ႕စည္းၿပီး ဗိုလ္မွဴးကိုခန္႔အပ္သည့္ အမိန္႔ထုတ္ျပန္ သည္။ အဆိုပါတပ္မေတာ္သစ္ကို ဂ်ပန္စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး လက္ေအာက္တြင္ထားရွိသည္´ ဟူ၍ ေဖာ္ျပထားသလို ၁၉၄၂ ဇူလိုင္လ ၃၁ ရက္ ေန႔ထုတ္ ျမန္မာ့အလင္းသတင္းစာ၌လည္း ယင္းအတိုင္းပင္ေဖာ္ျပထားပါသည္။
သို႔ေသာ္ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ စက္တင္ဘာလ ၂၃ ရက္ထုတ္ ျပည္သူ႔ေခတ္ဂ်ာနယ္ (အတြဲ ၁၊ အမွတ္ ၁၂) ၌ ဖိုးေအာင္ေလး၏ `ေအာင္ဆန္း ဒိုင္ယာရီ´ ေဆာင္းပါး၌ `၁၉၄၂ ဇူလိုင္ ၂၉ တြင္ ဘီအိုင္ေအေခၚ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္ကို ဘီဒီေအ ေခၚ ဗမာ့ကာကြယ္ေရးတပ္မေတာ္ အျဖစ္ ေျပာင္းလဲဖြဲ႕စည္းရာတြင္ ဗမာ့ကာကြယ္ေရးတပ္မေတာ္၏ စစ္ေသနာပတိအျဖစ္ ခန္႔အပ္ခံရသည္” ဟူ၍ ေဖာ္ျပထားသည္။ ထို႔အျပင္ မစၥတာအိုးတတက္ဆူေနဇိုေရးသား၍ မစၥတာအိုးႏိုးတိုး႐ုျမန္မာျပန္ထားေသာ `ဂ်ပန္စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေခတ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ´ စာအုပ္ စာ မ်က္ႏွာ ၃၄၇ ၌ `ဘီအိုင္ေအတပ္ဖြဲ႕ကို ၁၉၄၂ ခု၊ ဇူလိုင္လ ၃၁ ရက္ေန႔၌ ဗမာ့ကာကြယ္ေရးတပ္မေတာ္ (ဘီဒီေအ) အျဖစ္ ျပန္လည္ျပဳျပင္ဖြဲ႕ စည္းခဲ့သည္´ ဟူ၍ ေဖာ္ျပထားပါသည္။
လြတ္လပ္ေရးေမာ္ကြန္း၀င္အျဖစ္ ခ်ီးျမႇင့္ရန္ ေလွ်ာက္လႊာပံုစံ (က) စာမ်က္ႏွာ ၃ တြင္ ဘီအိုင္ေအကာလကို ၁၉၄၂ ဇန္န၀ါရီ ၈ မွ ၁၉၄၂ ဇူ လိုင္ ၂၆ အထိလည္းေကာင္း၊ ဘီဒီေအကာလကို ၁၉၄၂ ဇူလိုင္ ၂၇ မွ ၁၉၄၅ မတ္ ၂၆ အထိ လည္းေကာင္း၊ ပီဘီအက္ဖ္ကာလကို ၁၉၄၅ မတ္ ၂၇ မွ ၁၉၄၅ ၾသဂုတ္ ၁၅ အထိလည္းေကာင္း၊ သတ္မွတ္ထားသည္ကို ေတြ႕ရွိႏိုင္ပါသည္။
၎အျပင္ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္ကို ဗမာ့ကာကြယ္ေရးတပ္မေတာ္အျဖစ္ ျပန္လည္ဖြဲ႕စည္းစဥ္က တပ္ရင္း ၁၊ ၂၊ ၃ ကို ၁၉၄၂ ဇူလိုင္ ၂၇ ေန႔တြင္လည္းေကာင္း၊ တပ္ရင္း ၅ကို ၁၉၄၃ မတ္ ၁၆တြင္လည္းေကာင္း၊ တပ္ရင္း – ၆ ကို ၁၉၄၃ ဧၿပီ ၁တြင္ လည္းေကာင္း ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္ကို လြတ္လပ္ေရးေမာ္ကြန္း၀င္ ေလွ်ာက္လႊာမ်ားစိစစ္ေရး နိႆရည္းစာအုပ္တြင္ အတိအလင္းေဖာ္ျပထားပါသည္။
ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကိုယ္တုိင္ ၁၉၄၃ ၾသဂုတ္ ၁ ေန႔ထုတ္ ဗမာ့ေခတ္သတင္းတြင္ေရးသားခဲ့ေသာ `ဗမာ့လြတ္လပ္ေရး အေရးေတာ္ပံု´ အမည္ရွိေဆာင္းပါး၌ “အၿမဲတမ္းစစ္တပ္ႀကီးတစ္ခု၏ အေျခမ်ဳိးေရာက္ေအာင္ ၁၉၄၂ ဇူလိုင္လတြင္ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္ကို ဗမာ့ ကာကြယ္ေရးတပ္မေတာ္ဟူ၍ ေျပာင္းလဲဖြဲ႕စည္းလိုက္ေလသည္။” ဟူ၍ပါရွိရာ ဘီဒီေအဖြဲ႕စည္းခဲ့သည့္ရက္စြဲကို ၁၉၄၂ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လ ၂၇ ရက္ကိုသာ အတိယူရမည္ ျဖစ္ပါသည္။

● ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႏွင့္ေဒၚခင္ၾကည္တို႔ လက္ထပ္မဂၤလာရက္စြဲအမွား

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ ေျမာင္းျမၿမိဳ႕ေန အဖဦးဖိုးညႇင္း၊ ေဒၚဖြားစုတို႔၏ သတၱမေျမာက္သမီး သူနာျပဳခ်ဳပ္ ေဒၚခင္ၾကည္တို႔သည္ ေတြ႕ဆံု ေမတၱာမွ်ခဲ့ၿပီးေနာက္ ၁၉၄၂ စက္တင္ဘာလ ၆ ရက္ေန႔ ေန႔လည္ ၂ နာရီတြင္ ဂ်ပန္ေခတ္ ဘီဒီေအေဆး႐ုံႀကီး (ေနာင္ စစ္႐ုံးခ်ဳပ္၊ ယခု ႏိုင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရးတကၠသိုလ္) အေ႐ွ႕ဘက္အစြန္ဆံုးခန္းမေဆာင္တြင္ ထိမ္းျမားလက္ထပ္ခဲ့ေလသည္။ ၁၉၆၇ ခုႏွစ္ ဟံသာ၀တီပံု ႏွိပ္တိုက္မွထုတ္ေ၀ခဲ့ေသာ ေဒါက္တာျမင့္ေဆြ၏ ‘ဂ်ပန္ေခတ္ ေဆး႐ုံႀကီး၀ယ္’ စာအုပ္ စာမ်က္ႏွာ ၈၄ တြင္လည္း ယင္းအတိုင္းပင္ ေဖာ္ျပ ထားပါသည္။
သို႔ေသာ္ ၁၉၅၅ ခုႏွစ္ သမာမိတၱစာေပျဖန္႔ခ်ိေရးမွထုတ္ေ၀ေသာ ဗိုလ္ထြန္းလွ (တကၠသိုလ္ေန၀င္း) ၏ `ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း´ စာအုပ္ စာ မ်က္ႏွာ ၇၃ ၌ ၁၉၄၂ ေမလဟု မွားယြင္းစြာေဖာ္ျပထားပါသည္။ ထိုနည္းတူစြာ ၂၀၁၁ စိတ္ကူးခ်ိဳခ်ိဳစာေပမွ ဒုတိယအႀကိမ္ထုတ္ေ၀ေသာ မဟာေဆြ၊ ျမေဒါင္းညိဳတို႔၏ `ေအာင္ဆန္းဘာလဲ´ စာအုပ္ စာမ်က္ႏွာ ၆၄၌ “၁၉၄၂ ေမလတြင္ ေဒၚခင္ၾကည္ႏွင့္လက္ထပ္သည္။ ဇူလိုင္ လတြင္ ဗိုလ္မွဴးႀကီးရာထူးျဖင့္ ဗမာ့ကာကြယ္ေရးတပ္မေတာ္ စစ္ေသနာပတိအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္သည္” ဟူ၍ မွားယြင္းေဖာ္ျပထားသည္။
ျမန္မာျပည္ ဂ်ပန္စစ္တပ္ဗဟိုဌာန၌ ဘီဒီေအ ဗိုလ္မွဴးႀကီးေအာင္ဆန္းအား ျမန္မာျပည္စစ္တပ္မ်ား၏ ေသနာပတိအျဖစ္ ခန္႔အပ္သည့္ရက္ စြဲမွာ ၁၉၄၂ ဇူလိုင္လ ၂၉ ရက္ျဖစ္သည္။ ဗမာ့ကာကြယ္ေရးတပ္မေတာ္၏ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ရာထူးကို ၁၉၄၃ မတ္လ၁၁ရက္က်မွသာ ေပးအပ္ ခဲ့ပါသည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ ေဒၚခင္ၾကည္တို႔သည္ သားသမီး (၄) ဦး ထြန္းကားခဲ့ရာ သားႀကီး ေမာင္ေအာင္ဆန္းဦးကို ၁၉၄၃ ဇြန္ ၁၃ ရက္ေန႔တြင္လည္းေကာင္း၊ သားလတ္ ေမာင္ေအာင္ဆန္းလင္းကို ၁၉၄၄ ေမ ၁၀ ရက္ေန႔တြင္လည္းေကာင္း၊ သမီးေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ၁၉၄၅ ဇြန္လ ၁၉ ရက္တြင္လည္းေကာင္း၊ အငယ္ဆံုးသမီးေထြးေလးအား ၁၉၄၆ စက္တင္ဘာ ၂၂ ရက္တြင္လည္းေကာင္း ဖြားျမင္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ သမီးေထြးသည္ ဖြားျမင္ၿပီး ၅ ရက္အၾကာ ၁၉၄၆ စက္တင္ဘာလ ၂၆ ရက္ေန႔တြင္ ကြယ္လြန္ခဲ့သလို သားလတ္ ေအာင္ဆန္းလင္း သည္ ၁၉၅၃ ဇန္န၀ါရီလ ၁၆ ရက္ေန႔တြင္ အမွတ္ ၂၅၊ တာ၀ါလိန္းလမ္း (ယခု ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းျပတိုက္လမ္း) ရွိ ေနအိမ္၌ ေရနစ္ ေသဆံုးသြားခဲ့ရာ သားသမီး (၂) ဦး အဖတ္တင္ခဲ့ေလသည္။
ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ အတၳဳပၸတၱိစာအုပ္အမ်ားစု၌ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ေဒၚခင္ၾကည္တို႔သည္ သားသမီး (၃) ဦးသာ ထြန္းကားခဲ့သည္ ဟူ၍သာ ေဖာ္ျပခဲ့ၾကသည္။

● ဖက္ဆစ္တိုက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႕ ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည့္ရက္စြဲအမွား

၁၉၄၄ ၾသဂုတ္လ (၄) ရက္ မွ (၇) ရက္အတြင္း ပဲခူးၿမိဳ႕ သနပ္ပင္အထြက္ ေ႐ႊေအာင္႐ိုးစခန္း၌ ဖြင့္လွစ္ထားသည့္ “ဗမာ့တပ္မေတာ္ `စံျပ´ တပ္ရင္းရွိ ဗိုလ္ေက်ာ္ေဇာအိမ္တြင္ တပ္မေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၊ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီကိုယ္စား သခင္စိုး၊ ဗမာျပည္ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီကိုယ္စား သခင္သန္းထြန္းတို႔ (၃) ဦး လွ်ိဳ႕၀ွက္ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးၿပီး ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္တို႔ကို ေတာ္လွန္ရန္၊ ေတာ္လွန္ေရးအတြက္ လူမ်ိဳးေပါင္းစံု၊ ဘာသာေပါင္းစံု၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီေပါင္းစံုႏွင့္ လူထုလူတန္စား အလႊာအသီးသီးပါ၀င္ႏုိင္သည့္ ဖက္ဆစ္ဆန္႔က်င္ေရး တပ္ေပါင္း စုႀကီးတရပ္အျဖစ္ ဖက္ဆစ္တုိက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႕တခုကို ဖြဲ႕စည္းတည္ေထာင္ရန္ သေဘာတူဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကသည္။ ယင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္ ႏြယ္နီပံုႏွိပ္တိုက္မွာ တတိယအႀကိမ္ထုတ္ေ၀ေသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ `ဘားမားခ်ဲ႕လင့္ခ်္´ စာအုပ္ စာ ၅၂ ႏွင့္ ၁၉၇၄ တသက္တာစာေပတိုက္မွ ဒုတိယအႀကိမ္ထုတ္ေ၀ေသာ သခင္တင္ျမ ေရး `ဘံုးဘ၀မွာျဖင့္´ စာအုပ္ စာမ်က္ႏွာ ၅၉၄ ႏွင့္ ၅၉၅ တို႔၌လည္း ေရးသားေဖာ္ျပထားသည္။ ထို႔အျပင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ကိုယ္တိုင္ေရး `ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရးသမိုင္း´ ကို တကၠသိုလ္ေန၀င္း ျမန္မာျပန္ဆိုသည့္ ဗိုလ္ ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္လြတ္လပ္ေရးႀကိဳးပမ္းမႈမွတ္တမ္း (တေကာင္းစာေပ ၂၀၀၉ ဇန္န၀ါရီလထုတ္) စာအုပ္ စာ ၂၁၆ ၌- `၁၉၄၄ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၄ မွ ၇ ရက္အတြင္း ပဲခူးၿမိဳ႕ရွိ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္စံျပတပ္ရင္းတြင္ တပ္မေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္မ်ားကို လွ်ိဳ႕၀ွက္စည္းေ၀းကာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္တင္ျပေသာ ဖက္ဆစ္တုိက္ဖ်က္ေရး ျပည္သူ႔အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ကိုဖြဲ႕စည္းရန္ အဆိုျပဳခ်က္ကို အားလံုးက လက္ခံ အတည္ျပဳလုိက္ၾကသည္” ဟူ၍ တိက်စြာေဖာ္ျပထားပါသည္။
သို႔ေသာ္ ၂၀၁၁ ေမလထုတ္ `ျမန္မာသစ္မဂၢဇင္း´ ၌ လွကြန္႕၏ “စံျပတပ္ရင္းအခန္းက်ဥ္းက်ိတ္၀ိုင္းကေလးမွသည္” ေဆာင္းပါး စာမ်က္ႏွာ ၄၇ ၌ “စံျပတပ္ရင္းတည္ရွိရာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေက်ာ္ေဇာအိမ္တြင္ ၁၉၄၄ ခုႏွစ္၊ ၾသဂုတ္လ ၃ ရက္မွ ၆ ရက္ေန႔အထိ ျပဳလုပ္ခဲ့တာျဖစ္တယ္။ တက္ ေရာက္သူေတြကေတာ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း (တပ္မေတာ္ကိုယ္စား)၊ သခင္စိုး (ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ)၊ သခင္သန္းထြန္း (ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ)တို႔ သံုးဦးသာျဖစ္ပါတယ္´ သူတို႔သံုးဦးေဆြးေႏြးဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့အေနနဲ႔ ၁၉၄၅ မတ္ ၁ မွ ၃ ရက္ေန႔အထိ ရန္ ကုန္ၿမိဳ႕ပတ္လမ္း၊ ယခု နတ္ေမာက္လမ္း (ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းျပတိုက္) ဗိုလ္ခ်ဳပ္အိမ္မွာ အစည္းအေ၀းက်င္းပခဲ့တယ္” ဟူ၍ ေရးသား ထားေလသည္။
အမွန္မွာ ပဲခူးစံျပတပ္ရင္း၌ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၊ သခင္စိုး၊ သခင္သန္းထြန္းတို႔သံုးဦး ေဆြးေႏြးခဲ့သည္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္သည့္ အေနျဖင့္ ၁၉၄၄ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၂၃ ရက္ေန႔တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ကန္ေတာ္ႀကီးပတ္လမ္း (Park Road) (ယခု နတ္ေမာက္လမ္း) ႏွင့္ ဗိုလ္ျမတ္ထြန္းလမ္းေထာင့္ရွိ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေနအိမ္တြင္ ဗမာ့တပ္မေတာ္၊ ျပည္သူ႔အေရးေတာ္ပံုပါတီ၊ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီေခါင္းေဆာင္မ်ား သည္ ဖက္ဆစ္တုိက္ဖ်က္ေရး၊ ျပည္သူ႔အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (ဖတပ) (Anti-Fascist Organization – AFO) ဖြဲ႕စည္းေရး အစည္းအေ၀းက်င္းပသည္။ ယင္းအခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ၁၉၆၉ သီဟပံုႏွိပ္တုိက္မွထုတ္ေ၀ေသာ `သခင္လြင္´ ၏ `ဂ်ပန္ေခတ္ ဗမာျပည္´ စာအုပ္ စာမ်က္ႏွာ ၂၈၂ ၌ လည္း ေဖာ္ျပထားပါသည္။
ထို႔ေနာက္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆနး္၏ဆႏၵအရ တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားျဖစ္ေသာ ဗိုလ္မွဴးႀကီးေန၀င္း၊ ဗိုလ္မွဴးရဲထြဋ္၊ ျပည္သူ႔အေရးေတာ္ပံုပါတီေခါင္းေဆာင္မ်ားျဖစ္ေသာ ဦးဗေဆြ၊ ဦးေက်ာ္ၿငိမ္းတို႔သည္ ေဒးဒရဲရွိ သခင္စိုးထံ လွ်ိဳ႕၀ွက္စြာသြားေရာက္၍ ဖြဲ႕စည္းၿပီးျဖစ္ေသာ ဖက္ ဆစ္တိုက္ဖ်က္ေရး ျပည္သူ႔အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ကို တိုးခ်ဲ႕ဖြဲ႕စည္းေရး တပ္မေတာ္အတြင္းရွိ လက္၀ဲအင္အားစုမ်ား၊ ျပည္သူ႔အေရးေတာ္ပံုပါတီႏွင့္ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီတို႔ကို တစ္ပါတီတည္းအျဖစ္ ပူးေပါင္းဖြဲ႕စည္းေရးႏွင့္ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္ေတာ္လွန္ေရးအတြက္ ျပင္ဆင္စည္း႐ုံးမႈလုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။
ယင္းႏွစ္ စက္တင္ဘာလ ၁၈ ရက္ေန႔တြင္ ဖတပလအဖြဲ႕ခ်ဳပ္က အိႏၵိယႏိုင္ငံသို႔ စစ္ပညာသင္ၾကားရန္ သခင္ဗိုလ္ (ကာလကတၱား ေလ ယာဥ္ကြင္းမွအတက္ ေလယာဥ္ပ်က္က်၍ ကြယ္လြန္သူ)၊ ကို၀င္းေမာင္ (ေနာင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသမၼတႀကီး မန္း၀င္းေမာင္)၊ ကိုေက်ာ္ရင္ (ေနာင္ မႏၱေလးတကၠသိုလ္ပါေမာကၡခ်ဳပ္)၊ သခင္အုန္း (ဖ်ာပံု)၊ ကိုသန္း၊ ေအာင္ထြန္း (ဗိုလ္မွဴးခ်စ္ေကာင္း) တို႔ ရန္ကုန္မွမႏၱေလးသို႔ ေမာ္ေတာ္ ကားျဖင့္ထြက္ခြာခဲ့ေၾကာင္း ၁၉၄၅ခုႏွစ္၌ ေအာင္ထြန္း (ဗိုလ္မွဴးခ်စ္ေကာင္း) ေရး `သိန္းေဖစခန္းမွသန္းထြန္းစခန္းသို႔´ စာအုပ္ စာမ်က္ႏွာ- ၇ ၌ ေဖာ္ျပထားသည္။
ထို႔ေနာက္ ၁၉၄၅ ခုႏွစ္ မတ္လ ၁ ရက္မွ ၃ ရက္ေန႔အထိ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ပတ္လမ္း (ယခု ဗိုလ္ခ်ဳပ္ျပတုိက္လမ္း) အမွတ္ ၂၅ ရွိ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ ဆန္းေနအိမ္တြင္ ဖက္ဆစ္တုိက္ဖ်က္ေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား အစည္းအေ၀းက်င္းပခဲ့ၾကသည္။ ယင္းအစည္းအေ၀း၌ အိႏိၵယမဟာမိတ္စစ္ဌာနခ်ဳပ္မွေပးစာႏွင့္ သခင္သိန္းေဖ (သိန္းေဖျမင့္)ထံမွ ေပးစာတို႔အေပၚမူတည္၍ ေဆြးေႏြးကာ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္ေတာ္လွန္ ေရးႏွင့္ပတ္သက္ေသာဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို သေဘာတူခ်မွတ္ၾကသည္။ ထိုေန႔မွာပင္ ဖက္ဆစ္တုိက္ဖ်က္ေရး ျပည္သူ႔အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ကိုလည္း ဖက္ဆစ္တိုက္ဖ်က္ေရး ျပည္သူ႔လြတ္လပ္ေရးအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (ဖတပလ) ဟု အမည္ေျပာင္း၍ ဖတပလဦးစီးအဖြဲ႕ကို ေအာက္ပါပုဂၢိဳလ္မ်ားျဖင့္ ျပင္ဆင္ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။
● တပ္မေတာ္ကိုယ္စားလွယ္သံုးဦး
(၁) ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း
(၂) ဗိုလ္မွဴးႀကီးလက္်ာ
(၃) ဗိုလ္မွဴးႀကီးေန၀င္း
● ျပည္သူ႔အေရးေတာ္ပံုပါတီ ကိုယ္စားလွယ္သံုးဦး
(၁) ဦးဗေဆြ
(၂) ဦးေက်ာ္ၿငိမ္း
(၃) သခင္ခ်စ္
● ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ ကိုယ္စားလွယ္သံုးဦး
(၁) သခင္စိုး
(၂) သခင္သန္းထြန္း
(၃) သခင္တင္ျမ
တဖန္ ၁၉၄၄ ေအာက္တိုဘာ ၃ ရက္တြင္ ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရးကိုဦးစီးရန္ ဖတပလ ဗဟိုစစ္ေကာင္စီကိုလည္း ေအာက္ပါအတိုင္း ဖြဲ႕ စည္းခဲ့သည္။ ယင္းတုိ႔မွာ-
(၁) သခင္စိုး – ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္
(၂) ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း – စစ္ေရးေခါင္းေဆာင္
(၃) သခင္သန္းထြန္း – ေျပာက္က်ားႏွင့္ႏိုင္ငံျခားဆက္သြယ္ေရးေခါင္းေဆာင္
(၄) ဗိုလ္လက္်ာ – အဖြဲ႕၀င္
(၅) ဗိုလ္ေန၀င္း – အဖြဲ႕၀င္
(၆) ဦးေက်ာ္ၿငိမ္း – အဖြဲ႕၀င္
(၇) သခင္ခ်စ္ – အဖြဲ႕၀င္
ထို႔ေနာက္ ဗမာ့ကာကြယ္ေရးတပ္မေတာ္ကိုလည္း `ျပည္သူ႔လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္´ (အတိုေကာက္အားျဖင့္ ျပည္သူ႔တပ္မေတာ္) ဟု အမည္ေျပာင္းလဲရန္ႏွင့္ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္မ်ားကို လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရးစတင္ရန္ ျမန္မာႏိုင္ငံအႏွံ႔ရွိ တပ္မေတာ္တပ္ဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ ဖတပလ အဖြဲ႕ခြဲမ်ားသို႔ `ပုန္ကန္ထႂကြေရး ၫႊန္ၾကားခ်က္အမွတ္ `၁´ ကို ထုတ္ျပန္ရန္ သေဘာတူခဲ့ၾကသည္။ ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရးဆင္ႏႊဲရန္ စစ္ တိုင္းႀကီးမ်ားခြဲျခင္း၊ စစ္နယ္ေျမမ်ားသတ္မွတ္ျခင္းႏွင့္ စစ္ေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္မ်ားေရြးခ်ယ္ျခင္း စသည္တို႔ကို ေဆြးေႏြးဆံုး ျဖတ္ၾကသည္။
ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရးဆင္ႏႊဲရန္ သတ္မွတ္လိုက္သည့္ စစ္တိုင္းႀကီးမ်ား၊ စစ္နယ္ေျမမ်ား ႏွင့္ ဦးစီးေခါင္းေဆာင္မ်ားမွာ -
● တိုင္း အမွတ္ (၁) ျပည္၊ သာယာ၀တီ၊ အင္းစိန္၊ ဟသၤာတ (အေရွ႕)
မင္းလွစည္သူတပ္ဖြဲ႕
တိုင္းမွဴး – ဗိုလ္မွဴး ေမာင္ေမာင္
ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ – သခင္ဗဟိန္း (သို႔ေသာ္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ သခင္ဗဟိန္းအား ေတာင္ငူနယ္တြင္ပင္ တာ၀န္ေပးအပ္သည္။)
● တိုင္းအမွတ္ (၂) ဟံသာ၀တီ၊ ဖ်ာပံု၊ မအူပင္
ေက်ာ္ေခါင္ဗလတပ္ဖြဲ႕
တိုင္းမွဴး – ဗိုလ္မွဴးႀကီး ေန၀င္း
ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ – သခင္စိုး
● တိုင္းအမွတ္ (၃) ပုသိမ္၊ ဟသၤာတ (အေနာက္)၊ ေျမာင္းျမ
ရဲေက်ာ္သူရတပ္ဖြဲ႕
တိုင္းမွဴး – ဗိုလ္မွဴးႀကီး ေစာၾကာဒိုး
ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ – ဗိုလ္မွဴးႀကီးလက္်ာ
● တိုင္းအမွတ္ (၄) ပဲခူး၊ ေရႊက်င္၊ သထံု
လက္်ာေက်ာ္ထင္တပ္ဖြဲ႕
တိုင္းမွဴး – ဗိုလ္မွဴးေက်ာ္ေဇာ
ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ – သခင္ခ်စ္ (ေနာင္ ဗကပအတြင္းေရးမွဴး၊ ေတာတြင္းက်ဆံုး)
● တိုင္းအမွတ္ (၅) ေမာ္လၿမိဳင္၊ ထား၀ယ္၊ ၿမိတ္
ေဇယ်ေက်ာ္သူတပ္ဖြဲ႕
တိုင္းမွဴး – ဗိုလ္မွဴးတင္ထြန္း
ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ – သခင္ဗသိန္းတင္
● တိုင္းအမွတ္ (၆) မိတၳိလာ၊ ပ်ဥ္းမနား၊ ေတာင္ငူ၊ ေတာင္ပိုင္းရွမ္းျပည္
ဘယေက်ာ္ထင္တပ္ဖြဲ႕
တိုင္းမွဴး – ဗိုလ္မွဴးရဲထြဋ္
ႏုိင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ – သခင္ေက်ာ္ၿငိမ္း (ေနာင္ ဖဆပလ၀န္ႀကီးေဟာင္း)
● တိုင္းအမွတ္ (၇) သရက္၊ ေအာင္လံ၊ မေကြး၊ မင္းဘူး
သီရိေက်ာ္ထင္တပ္ဖြဲ႕
တိုင္းမွဴး – ဗိုလ္မွဴးေအာင္
ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ – သခင္တင္ျမ
● အထက္ျမန္မာျပည္တိုင္း – မႏၱေလး၊ စစ္ကိုင္း၊ ေရႊဘို၊ မုံရြာ၊ ေမာ္လိုက္၊ ေျမာက္ပိုင္းရွမ္းျပည္
တိုင္းမွဴး – ဗိုလ္မွဴး ဗထူး (ေနာင္ ဗိုလ္မွဴးႀကီး)
ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ – ရဲေဘာ္စံၫႊန္႔ (က်ဆံုး)
● ရခိုင္တုိင္း
စစ္ေရး၊ ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ – ကိုညိဳထြန္း
● ရန္ကုန္တိုင္း
တိုင္းမွဴး – ဗိုလ္မွဴး ခင္ညိဳ
ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ – ဦးေက်ာ္ၿငိမ္း (အာအီးတီ)
ရန္ကုန္ခ႐ိုင္တာ၀န္ခံ – ဦးဗေဆြ
ေရွ႕တန္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္ စစ္ေၾကာင္းမွဴး – ဗိုလ္မွဴးႀကီး ေဇယ်
ထို႔ေနာက္ ဖတပလ ဗဟိုဦးစီးအဖြဲ႕ကို ၁၆ ဦးျဖင့္ တိုးခ်ဲ႕ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။ ယင္းတို႔မွာ-

(၁) ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း
(၂) ဗိုလ္ေန၀င္း
(၃) ဗိုလ္လက္်ာ
(၄) သခင္စိုး
(၅) သခင္သန္းထြန္း
(၆) ကိုသိန္းေဖ
(၇) ကိုဗဟိန္း
(၈) ကိုေက်ာ္ၿငိမ္း
(၉) ကိုဗေဆြ
(၁၀) သခင္ခ်စ္
(၁၁) ဒီးဒုတ္ဦးဘခ်ိဳ
(၁၂) ဦးျမ (ဟသၤာတ)
(၁၃) ဦးေအာင္ဇံေ၀
(၁၄) ေစာဘဦးႀကီး
(၁၅) ကိုခ်စ္ေမာင္
(၁၆) ဦးရဲၫႊန႔္တို႔ျဖစ္ၾကသည္။
တဖန္ ဖတပလဦးစီးအဖြဲ႕ကို (၁၆) ဦး မွ (၃၆) ဦး ထပ္မံတိုးခ်ဲ႕ ဖြဲ႕စည္းခဲ့ျပန္သည္။ တိုးခ်ဲ႕ဖြဲ႕စည္းလိုက္သည့္ အဖြဲ႕၀င္မ်ားမွာ-
(၁) ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း
(၂) ဗိုလ္လက္်ာ
(၃) ဗိုလ္ေန၀င္း
(၄) သခင္သန္းထြန္း
(၅) သခင္ျမသြင္
(၆) သခင္ဗဟိန္း
(၇) ကိုသိန္းေဖ
(၈) ဦးဗေဆြ
(၉) ဦးေက်ာ္ၿငိမ္း
(၁၀) သခင္ခ်စ္
(၁၁) သခင္ဗတင္ (လက္သီးပုန္း သခင္ဗတင္)
(၁၂) ဒီးဒုတ္ဦးဘခ်ိဳ
(၁၃) ဦးခ်စ္ေမာင္
(၁၄) ဦးျမ (ဟသၤာတ)
(၁၅) ဦးဘအုန္း
(၁၆) ဦးေအး
(၁၇) ဦးေအာင္ဇံေ၀
(၁၈) ဦးဘိုးျမ (ကသက)
(၁၉) ဦးေက်ာ္ရင္
(၂၀) ဦးဗဂ်မ္း
(၂၁) ေစာဘဦးႀကီး
(၂၂) သရာသာထို
(၂၃) ဦးဘခိုင္
(၂၄) ဦးဘေဘ
(၂၅) ဦးသိမ္းေမာင္
(၂၆) ဦးပု
(၂၇) ဦးဆက္
(၂၈) ဦးျမ (ေပ်ာ္ဘြယ္)
(၂၉) ဦးဘ၀င္း
(၃၀) ဦးတင္ (ျမန္မာ့အလင္း)
(၃၁) သခင္ေလးေမာင္
(၃၂) သခင္ညီ
(၃၃) မစၥတာရာမန္
(၃၄) ဦးၾကင္မွိန္
(၃၆) ဦးမ်ဳိး႐ႈတို႔ျဖစ္ၾကသည္။
ထို႔ေနာက္ ၁၉၄၅ မတ္လ ၁၁ ရက္ေန႔တြင္ ၿဗိတိသွ်တပ္မ်ား မႏၱေလးေတာင္ကို သိမ္းပိုက္လုိက္သည့္ေန႔မွာပင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းအိမ္မွာပင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၊ သခင္သန္းထြန္း၊ ဦးဗေဆြ၊ ဗိုလ္မွဴးႀကီးေန၀င္း၊ ဗိုလ္မွဴးႀကီးေဇယ်၊ သခင္ခ်စ္ႏွင့္ အျခားတပ္မွဴး ၃-၄ ဦးတို႔ ေဆြး ေႏြးခဲ့ၾကၿပီး ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရးအတြက္ ျပင္ဆင္မႈမ်ား မတ္လ ၂၃-၂၅ ေလာက္တြင္ ၿပီးစီးမည္ဟု ခန္႔မွန္း၍ ၁၉၄၅ခုႏွစ္ မတ္ ၂၅ရက္ ည ၇နာရီ ၃၀ မိနစ္ (၁၉း၃၀) နာရီတိတိတြင္ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္တို႔ကို တၿပိဳင္တည္း ေတာ္လွန္တိုက္ခိုက္ၾကရမည္ဟု သတ္မွတ္လုိက္ၾကသည္။
ယင္းေနာက္ ၁၉၄၅ မတ္လ ၁၇တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ျပည္လမ္း ေဂါ့ဖ္ကစား (ယခုေတာ္လွန္ေရးပန္းျခံ) တြင္ ဗမာ့တပ္မေတာ္ စစ္ေရးျပပြဲ အခမ္းအနားကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကိုယ္တုိင္ဦးစီးက်င္းပ၍ မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားခဲ့သည္။
သို႔ေသာ္ အေျခအေနအရပ္ရပ္သံုးသပ္၍ ၁၉၄၅ မတ္လ ၁၈ရက္ေန႔တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေနအိမ္၌က်င္းပခဲ့ေသာ အစည္းအေ၀း၌ ေတာ္လွန္ေရးေန႔ကို ဧၿပီ ၂ ရက္ေန႔သို႔ ေျပာင္းလဲသတ္မွတ္ခဲ့ၾကသည္။ ထိုေန႔မွာပင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းက စစ္တိုင္းအမွတ္ ၆ စစ္ေရးေခါင္း ေဆာင္ ဗိုလ္ရဲထြဋ္ ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရးကို ၁၉၄၅ ဧၿပီ ၂ သို႔ေျပာင္းလဲေၾကာင္း စာေရးသားေပးခဲ့သည္။
သို႔ေသာ္ ၁၉၄၅ မတ္ ၂၃ ရက္ ညေနတြင္ ပဲခူးၿမိဳ႕ တုိင္း (၄) တိုင္းမွဴး ဗိုလ္မွဴးေက်ာ္ေဇာက တပ္ၾကပ္ႀကီးတင္ဦး (မေကြး) ကိုေခၚ၍ ပဲခူးရွိ ဗမာ့တပ္မေတာ္၏ လႈပ္ရွားမႈကို ဂ်ပန္တို႔က သံသယရွိသျဖင့္ ၎တို႔ပတ္၀န္းက်င္တြင္ ဂ်ပန္တပ္မ်ားခ်ထားေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ ဖက္ဆစ္ ဂ်ပန္ေတာ္လွန္ေရးေန႔ကို မူလသတ္မွတ္ထားသည့္ ဧၿပီ ၂ အစား မတ္လ ၂၇ ရက္ေန႔ျပဳလုပ္ခြင့္ျပဳပါရန္ အမိန္႔ေတာင္းခံသည္။ ပန္ၾကားစာကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေပးပို႔ခဲ့သည္။
ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းထံသို႔ တပ္ၾကပ္ႀကီးတင္ဦးက ဗိုလ္မွဴးေက်ာ္ေဇာ၏ပန္ၾကားစာကို ဖတ္႐ႈၿပီးေနာက္ အေျခအေနအရပ္ရပ္ကို သံုးသပ္၍ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္ေတာ္လွန္ေရးကို မတ္လ ၂၇ ရက္ေန႔သို႔ ေျပာင္းလဲလုိက္ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ၁၉၄၅ မတ္ ၂၄ ရက္ေန႔တြင္ တိုင္းအသီးသီးသို႔ ဆက္သားမ်ားကိုေစလႊတ္ကာ အေၾကာင္းၾကားခဲ့သည္။
ဤသို႔ျဖင့္ ၁၉၄၅ မတ္လ ၂၇ ည ၇နာရီတြင္ သရက္ခ႐ိုင္၊ ပုဏၰားကြၽန္း၌ ဖြင့္လွစ္ထားေသာ ျပည္သူ႔လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္ဌာနခ်ဳပ္မွ ဖတပလမွဦးေဆာင္၍ ျမန္မာႏိုင္ငံတစ္၀ွမ္းလံုးရွိ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္မ်ားကို ေတာ္လွန္ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့ေလသည္။

● ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း က်ဆံုးခ်ိန္အမွား

၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လ (၁၉) ရက္ စေနေန႔တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ အတြင္း၀န္မ်ား႐ုံး (ေနာင္၀န္ႀကီးမ်ား႐ုံး) ၌ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ အစိုးရအဖြဲ႕၀င္ ၀န္ႀကီးမ်ား အစည္းအေ၀းက်င္းပျပဳလုပ္ေနစဥ္ မ်ိဳးခ်စ္ပါတီေခါင္းေဆာင္ႏွင့္ နန္းရင္း၀န္ေဟာင္း ဂဠဳန္ဦးေစာ၏ ေစခိုင္းခ်က္အရ လူသတ္ သမားတို႔၏လက္ခ်က္ျဖင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ ၀န္ႀကီးမ်ားျဖစ္ၾကေသာ သခင္ျမ၊ ဒီးဒုတ္ဦးဘခ်ိဳ၊ ဦးရာဇတ္၊ ဦးဘ၀င္း၊ မန္းဘခိုင္၊ မိုင္းပြန္ေစာ္ဘြားႀကီးစ၀္စံထြန္း၊ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးဌာနမွ ဒုတိယအတြင္း၀န္ ဦးအုန္းေမာင္၊ ပညာေရး၀န္ႀကီး၏ သက္ ေတာ္ေစာင့္ ကိုေထြးတို႔ က်ဆံုးခဲ့ရသည္။
ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းက်ဆံုးခ်ိန္မွာ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လ ၁၉ရက္ စေနေန႔နံနက္ ၁၀း၃၀ နာရီျဖစ္သည္။ ယင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ ဘုရင္ခံ၏ ေခတၱအတြင္း၀န္ အာရ္ဒဗလ်ဴဒီေဖာင္လာ (R.W.D Fowler) ထံမွ ဆာဂီဘတ္လိတ၀ိိတ္ (Sir Gilbert Lailkwaite) ထံသို႔ေပးပို႔ခဲ့ေသာ ေၾကးနန္းစာ (I.O.R ., M / 4 / 2714) ၌လည္း ဤသို႔ အတိအက်ေဖာ္ျပထားသည္။
“အေသးစိတ္အခ်က္အလက္မ်ားကို ကြၽန္ေတာ္ယခုေပးႏိုင္ပါၿပီ။ အမႈေဆာင္အဖြဲ႕အစည္းအေ၀းအတြင္း ယေန႔နံနက္ ၁၀း၃၀ နာရီတြင္ အမွတ္ ၁၂ စစ္တပ္အမွတ္အသားမ်ားပါရွိေသာ စစ္ကားတစ္စီးသည္ အ၀င္တံခါးမႀကီး၌ ထိုးရပ္လာခဲ့သည္။ ဂ်စ္ကားထဲတြင္ လူတစ္ ေယာက္က်န္ရစ္ခဲ့သည္။ စတင္းဂန္းမ်ားႏွင့္ ႐ိုင္ဖယ္ေသနတ္ (၂) လက္ကိုင္ေဆာင္ထားေသာ လူ (၄) ဦးသည္ အမႈေဆာင္အဖြဲ႕အစည္း အေ၀းခန္းမသို႔ ေလွကားမွတက္သြားၾကသည္။ ခန္းမတံခါး၀အျပင္ဘက္၌ ေစာင့္ၾကပ္ေနေသာ လက္နက္ကိုင္ ျပည္သူ႔ရဲေဘာ္တစ္ဦးက သူတို႔ကိုတားဆီးရန္ႀကိဳးစားစဥ္ ေသနတ္ျဖင့္အပစ္ခံလိုက္ရသည္။ သူက လက္နက္ကိုင္ေဆာင္လာသူမ်ားကို အမွတ္ (၄) ဗမာ့႐ိုင္ဖယ္တပ္ဖြဲ႕ ၀င္မ်ားျဖစ္သည္ဟု ေျပာဆိုခဲ့သည္။ သူသည္ ဆိုးဆိုးရြားရြား ဒဏ္ရာရရွိခဲ့သည့္အတြက္ အေသးစိတ္အခ်က္အလက္မ်ား မေပးႏိုင္ခဲ့ပါ။ စတင္းဂန္းေသနတ္ႏွင့္ လူသံုးေယာက္သည္ အမႈေဆာင္ခန္းမအတြင္းသို႔ ၀င္ေရာက္ၾကၿပီး ေသနတ္ႏွင့္ တရၾကမ္းေမႊ႕ရမ္းပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ ဦးေအာင္ဆန္း၊ ဦးဘ၀င္း၊ ဦးအဗၺဒူရာဇတ္၊ မန္းဘခိုင္၊ သခင္ျမႏွင့္ ဦးအုန္းေမာင္တို႔ ေသဆံုးၿပီး၊ ဒီးဒုတ္ဦးဘခ်ိဳ (စိုးရိမ္ရေသာအေျခအေနတြင္ရွိသည္)၊ မုိင္းပြန္ေစာ္ဘြား (အေျခအေနေကာင္းသည္) ႏွင့္ ကိုေထြး (ဦးအဗၺဒူရာဇတ္၏ သက္ေတာ္ေစာင့္) တို႔ ဒဏ္ရာရရွိသည္။
ေပ်ာ္ဘြယ္ဦးျမ၊ ဦးဗဂ်မ္း၊ ဦးေအာင္ဇံေ၀ႏွင့္ ဦးေ႐ႊေဘာ္ (အမႈေဆာင္အဖြဲ႕၏အတြင္း၀န္) တို႔မွာ ထိခိုက္မႈမရွိ။ ေစာစံဖိုးသင္ ခရီးထြက္ေနၿပီး သခင္ႏုသည္ အစည္းအေ၀းတြင္ ရွိမေနခဲ့။
ထိခိုက္ေသဆံုးသူမ်ားအား ေႏွာင့္ေႏွးျခင္းမရွိဘဲ ေဆး႐ုံႀကီးသို႔ပို႔ခဲ့သည္။ ရဲတပ္ဖြဲ႕အေနျဖင့္ အေျခအေနကို သြက္လက္ထက္ျမက္စြာ ကိုင္တြယ္ေဆာင္႐ြက္ႏုိင္ခဲ့ပံုရပါသည္။
ယခုအျဖစ္အပ်က္သည္ အေထြေထြအံုႂကြမႈႀကီး၏ အစိတ္အပိုင္းတရပ္ျဖစ္မျဖစ္ ျပသသည့္ အရိပ္အေယာင္ တစံုတစ္ရာမရွိေသးပါ။ အလံနီကြန္ျမဴနစ္မ်ားက ဤတိုက္ခိုက္မႈအစီအစဥ္ကိုသိေနခဲ့သည့္ အရိပ္အေယာင္မ်ားရွိသည္။ လက္ရွိအစိုးရက သူတို႔အေပၚ ျပင္းျပင္းထန္ ထန္ အေရးယူေဆာင္႐ြက္ရန္ စဥ္းစားလိမ့္မည္ကို အျခားအတိုက္အခံပါတီမ်ားက ေၾကာက္လန္႔ေနေၾကာင္း ယံုၾကည္ရသည္။ ဤသည္က အတိုက္အခံပါတီအားလံုးက ယခုတုိက္ခိုက္မႈအစီအစဥ္ကို ထိန္ခ်န္လွ်ိဳ႕၀ွက္ထားခဲ့ပံုရေၾကာင္း ေျပာဆိုလ်က္ရွိေသာ္လည္း အေထာက္ အထားမရွိပါ။
ဘုရင္ခံအေနျဖင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ဘရစ္ (ဂ္)၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေသာမတ္စ္၊ ရဲတပ္ဖြဲ႕ စစ္ေဆးေရးအရာရွိခ်ဳပ္အျပင္ ျပည္တြင္းလံုၿခံဳေရးႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အျခားပုဂၢိဳလ္မ်ားႏွင့္ ယေန႔နံနက္ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ဗမာ့စစ္ဌာနခ်ဳပ္အေနျဖင့္ ေနာင္ျဖစ္လာမည့္ ျပႆနာမ်ားအတြက္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခ်က္ရွိသည္။
ဘုရင္ခံအေနျဖင့္ ေလာေလာဆယ္တြင္ သခင္ႏု၊ ဦးေအာင္ဇံေ၀၊ ေပ်ာ္ဘြယ္ဦးျမတို႔ႏွင့္ တိုင္ပင္ညွိႏႈိင္းလ်က္ရွိသည္။ အမႈေဆာင္အဖြဲ႕သစ္ ဖြဲ႕စည္းေရးအဆိုျပဳခ်က္သတင္းမ်ားႏွင့္အတူ ေနာက္ထပ္ေၾကးနန္းစာကို ယင္းတိုင္ပင္ညွိႏႈိင္းမႈၿပီးၿပီးခ်င္း ထပ္မံေပးပို႔ပါမည္” ဟူ၍ ေဖာ္ျပ ထားသည္။
ထို႔အျပင္ အာဇာနည္ကုန္းရွိ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ဂူဗိမာန္၌လည္း ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းက်ဆံုးခ်ိန္ကို ၁၉၄၇ခုႏွစ္ ဇူလိုင္ ၁၉ရက္ (ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၃၀၉ ခု ၀ါေခါင္လဆန္း ၂ရက္) စေနေန႔ နံနက္ ၁၀း၃၅ နာရီ ဟူ၍ပင္ ကမၺည္းေရးထိုးထား ေလသည္။ ယင္းအခ်က္အလက္မ်ားကို မခိုင္လံုဟုဆိုလွ်င္ ၁၉၄၇ ဇူလိုင္လ ၂၀ရက္ေန႔ထုတ္ ဟံသာ၀တီ၊ ကြန္ျမဴနစ္ေန႔စဥ္၊ ျမန္မာ့အလင္း၊ သမာဓိ၊ ဗမာ့ေ႐ွ႕ေဆာင္ စသည့္ ေန႔စဥ္သတင္းစာမ်ားႏွင့္ ႐ိုက္တာေၾကးနန္းသတင္းမ်ား ၌ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းက်ဆံုးခ်ိန္ကို နံနက္ ၁၀း၃၅နာရီ ဟူ၍သာ အတိအက် တညီတၫြတ္တည္း ေဖာ္ျပထားေပသည္။
သို႔ေသာ္ ၁၉၇၂ ေအာက္တိုဘာလ၌ စပယ္ဦးစာေပမွ ထုတ္ေ၀ေသာ ဦးျမင့္ေ၀ (တပ္မေတာ္ျမင့္သႏၱာ) ၏ `ဗမာ့ေတာ္လွန္ေရးအဘိဓာန္´ (၁၈၂၄ မွ ၁၉၇၁ အထိ) ၌လည္းေကာင္း၊ ၂၀၁၁ ေမလ ေဇတ၀န္စာအုပ္တုိက္ထုတ္ သိန္းေအး၏ `ေအာင္ဆန္းဇာနည္´ စာအုပ္၌လည္း ေကာင္း၊ ၂၀၁၁ ဇူလိုင္လ ေခတ္ျပတိုက္ စာေပမွ ထုတ္ေ၀ေသာ ကေလာင္စံုေရးသားသည့္ `စာေရးဆရာ၊ ႏိုင္ငံေရးသမား၊ ျပည္ေထာင္စုဖခင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒ´ စာအုပ္၌လည္းေကာင္း၊ ၂၀၁၁ ဇူလိုင္ ေနရီရီစာေပတုိက္မွ ထုတ္ေ၀ေသာ ကေလာင္စံုေရး သားသည့္ `ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ ဆန္း အမွတ္တရေဆာင္းပါးမ်ား´ စာအုပ္၌လည္းေကာင္း၊ ၂၀၁၁ ႏို၀င္ဘာလ ပုဂံစာေပတုိက္မွ ထုတ္ေ၀သည့္ ေမာင္ေက်ာ္ရင္၏ `ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ ႏိုင္ငံေရးဂႏၱ၀င္´ စာအုပ္၌လည္းေကာင္း၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းက်ဆံုးခ်ိန္ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္ ၁၉ရက္ နံနက္ ၁၀း၃၇ နာရီတြင္ ေဖာ္ျပထားေလသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းက်ဆံုးခ်ိန္ကို နံနက္ ၁၀း၃၅ နာရီကိုသာ အတည္ျပဳရေပမည္။
လုပ္ၾကံျခင္းခံရေသာ အာဇာနည္ (၉) ဦးအနက္ ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီး ဒီးဒုတ္ဦးဘခ်ဳိသည္ က်ည္ဆံ ၅ ခ်က္ထိမွန္ကာ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ဇူလုိင္လ ၁၉ရက္ ေန႔လည္ ၁း၄၀နာရီတြင္လည္းေကာင္း၊ ပညာေရး၀န္ႀကီး ဦးရာဇတ္၏ သက္ေတာ္ေစာင့္ ရဲေဘာ္ကိုေထြးသည္ ၁၉၄၇ ဇူလိုင္ ၁၉ မြန္းလြဲ ၂နာရီ ၁၅မိနစ္တြင္လည္းေကာင္း၊ ၾကားျဖတ္အစိုးရအဖြဲ႕၀င္ အတုိင္ပင္ခံ ေတာင္တန္းေဒသေရးရာ၀န္ႀကီး မိုင္းပြန္ေစာ္ဘြားႀကီး စ၀္စံထြန္းသည္ ၁၉၄၇ ဇူလိုင္ ၂၀ ရက္ မြန္းတည့္ ၁၂ နာရီတြင္လည္းေကာင္း က်ဆံုးသြားခဲ့ရေလသည္။
ႂကြင္းက်န္ေသာ အာဇာနည္မ်ား၏ ႐ုပ္ကလာပ္မ်ားကို ျမန္မာႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရးရရွိၿပီး ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၁၁ ရက္ေန႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ေ႐ႊတိဂံုေစတီေတာ္ေျခရင္းရွိ အာဇာနည္ကုန္းတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္စ်ာပနအခမ္းအနားက်င္းပ၍ ဂူသြင္းသၿဂႋဳဟ္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ အစၥလာမ္ ဘာသာ၀င္ (၂) ဦးျဖစ္သည့္ ၀န္ႀကီးဦးရာဇတ္ႏွင့္ကိုေထြးတို႔၏႐ုပ္အေလာင္းမ်ားကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ တာေမြၿမိဳ႕နယ္ မြတ္ဆလင္သခ်ဳႋင္း၌ အတူယွဥ္၍ ဂူသြင္းသၿဂႋဳဟ္ထားသည္။
အာဇာနည္စ၀္စံထြန္း၏ ႐ုပ္ကလာပ္ကိုမူ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွ ေရႊေညာင္ၿမိဳ႕သို႔ ရထားျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ေရႊေညာင္မွ (၄၄ )မိုင္ကြာေ၀းေသာ မိုင္း ပြန္ၿမိဳ႕သို႔ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ျဖင့္လည္းေကာင္း အဆင့္ဆင့္သယ္ေဆာင္၍ မိုင္းပြန္ၿမိဳ႕တြင္ ႐ွမ္း႐ိုးရာ ဓေလ့ထံုးတမ္းစဥ္လာအတိုင္း မီး သၿဂႋဳလ္၍ ႂကြင္းက်န္သည့္အ႐ိုးျပာကို မိုင္းပြန္ၿမိဳ႕ႏွင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ အာဇာနည္ဗိမာန္၌ အမွတ္တရအုတ္ဂူတည္ထားသည္။
ထို႔ေနာက္ တပ္မေတာ္ဖခင္ႀကီးႏွင့္ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးဗိသုကာႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းက်ဆံုးၿပီး (၈)ႏွစ္အၾကာတြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ နတ္ ေမာက္လမ္းရွိ ကန္ေတာ္ႀကီးပန္းၿခံ၌ စိုက္ထူထားေသာ အက္ဒ၀ပ္ဘုရင္၏ ေၾကး႐ုပ္ထုကို ဖယ္႐ွား၍ ၁၉၅၅ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၃ရက္ေန႔တြင္ လန္ဒန္ၿမိဳ႕ ဆာဂၽြန္ကက္စ္ အႏုပညာသိပၸံေက်ာင္းမွ ေက်ာင္းအုပ္ႀကီးပန္းပုပညာ႐ွင္ မစၥတာေကာ့ပ္ေနာက္ ထုလုပ္ခဲ့သည့္ အျမင့္ ၈ ေပ ၄ လက္မရွိ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေၾကး႐ုပ္တုကို စိုက္ထူ၍ ႏိုင္ငံေတာ္အခမ္းအနားျဖင့္ ဖြင့္လွစ္ခဲ့ေလသည္။ ကန္ေတာ္ႀကီးပတ္လမ္းကိုလည္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္၏ ေမြးဖြားရာဇာတိျဖစ္ေသာ နတ္ေမာက္ၿမိဳ႕ကို ဂုဏ္ျပဳေသာအားျဖင့္ နတ္ေမာက္လမ္းဟူ၍လည္းေကာင္း၊ ကန္ေတာ္ႀကီးပန္းျခံ ကိုလည္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ပန္းျခံဟူ၍ အမည္ေျပာင္းလဲခဲ့ၾကသည္။
ထို႔အျပင္ ၁၉၅၆ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၁၃ရက္တြင္ က်ေရာက္ေသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေမြးေန႔ကို ေနာင္တေခတ္လူငယ္မ်ား ဗိုလ္ခ်ဳပ္၏ ရဲရင့္မႈ၊ ႐ိုးသားေျဖာင့္မတ္မႈ၊ ဇြဲလံု႕လရွိမႈ၊ ႏိုင္ငံႏွင့္လူမ်ဳိးအေပၚ သစၥာ႐ိွမႈ၊ ကိုယ္က်ိဳးစြန္႔အနစ္နာခံေဆာင္႐ြက္မႈမ်ားကို အတုယူႏိုင္ရန္ ရည္႐ြယ္၍ ‘ျမန္မာႏိုင္ငံကေလးမ်ားေန႔’ အျဖစ္သတ္မွတ္ကာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းပန္းၿခံ၌ စတင္ က်င္းပခဲ့ေလသည္။
သို႔ေသာ္ ၁၉၆၂ တြင္ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီတက္ေရာက္လာၿပီးေနာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံကေလးမ်ားေန႔ကို တျဖည္းျဖည္း ေမွးမွိန္ကြယ္ေပ်ာက္ သြားေစရန္ ယေန႔တိုင္ျပဳလုပ္လ်က္ရွိရာ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးအတြက္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္႐ြက္၍ အသက္ေပးက်ဆံုးသြားခဲ့ရေသာ အမ်ိဳးသား ေခါင္းေဆာင္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ေက်းဇူးကို မ်က္ကြယ္ျပဳရာက်ေနသျဖင့္ ၀မ္းနည္းဖြယ္ရာပင္ ျဖစ္ေနပါေတာ့သည္။

NLABR
Web-site: www.nlabr.com

Facebook: Sa Maung
About these ads

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 246 other followers

%d bloggers like this: