Leave a comment

အာနန္ေကာ္မရွင္၊ အက်ိဳးအေၾကာင္း၊ အေကာင္း အဆိုုး (၁)

image

ရခုိင္ျပည္နယ္ဆုိင္ရာ အႀကံေပးေကာ္မရွင္ကိုု ဖြဲ႕စည္းတဲ့ သတင္းထြက္လာ ေတာ့ ေထာက္ခံသူေတြရိွသလိုု ျပင္းျပင္း ထန္ထန္ ဆန္႕က်င္သူေတြလည္း ရိွ ပါတယ္။ ဖ်က္ပစ္ပါလိုု႕ ေတာင္းဆိုုတာလည္း ရိွတယ္။ ဒါေပမယ့္ အစိုုးရရဲ့ မူ၀ါဒ အရဖြဲ႕စည္းလိုုက္ တာျဖစ္တဲ့အတြက္ ဖ်က္ဖိုု႕ ဆိုုတာေတာ့ မျဖစ္ႏုုိင္ဘူး။

ဒီ ေတာ့ ဒီေကာ္မရွင္နဲ႕ ပတ္ သက္ျပီး အက်ိဳးအျပစ္ ဘာေတြရိွသလဲ။ မိမိႏုုိင္ငံ အတြက္ အက်ိဳးအမ်ားဆံုုး ရေအာင္၊ အျပစ္ အနည္းဆံုုးျဖစ္ေအာင္ ၾကိဳးစားတာ က လက္ေတြ႕အက်ဆံုုးလိုု႕ထင္ပါတယ္။ ဒါေ့ၾကာင့္ အဲဒီ အျမင္ နဲ႕ပဲ ေကာ္မရွင္ဖြဲ႕စည္းမႈအေပၚ ေလ့လာ သံုုးသပ္ လိုုပါတယ္။

ႏုုိင္ငံတကာပါ၀င္မႈ

ျမန္မာအစိုုးရအေနနဲ႕ရခုုိင္ျပည္နယ္ျပႆနာကိုုေျဖရွင္းႏုုိင္မယ့္နည္းလမ္း ရွာေပးဖိုု႕အတြက္ ႏုုိင္ငံတကာအဆင့္ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုုကိုုတာ၀န္ေပးတာ ဒီတစ္ခါပထမဆံုုး အၾကိ္မ္ပါပဲ။ အရင္က လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈ အကူအညီေပးခြင့္ျပဳတာပဲရိွပါတယ္။

၁၉ ၄၆ ခုုႏွစ္ ရခုုိင္ျပည္နယ္မွာ မူဂ်ာဟစ္ဒင္ ခြဲထြက္ေရး လႈပ္ရွားမႈေတြ စေပၚ ျပီး တိုုက္ပြဲေတြျဖစ္တဲ့အခ်ိန္ကေန အခုုထိ ဖဆပလ၊ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီ၊ လမ္းစဥ္ပါတီ၊ န၀တ၊ ဦးသိန္းစိန္အစိုုးရ စတဲ့ အစိုုးရအဆက္ဆက္မွာ ရခုုိင္ ျပည္နယ္က ဘဂၤလီ ျပႆနာကိုု ျပည္တြင္းေရး ျပႆနာအျဖစ္ပဲ သတ္မွတ္ခဲ့ တာပါ။ ဒီလိုုပဲအျခားႏုုိင္ငံေရး၊ စစ္ေရး ျပႆနာေတြအားလံုုးကိုု ျပည္တြင္းေရး အျဖစ္ပဲ သတ္မွတ္ခဲ့တာပါ။ တရုုတ္ျဖဴ က်ဴးေက်ာ္ မႈတစ္ခုုထဲသာ ျပည္ပက်ဴးေက်ာ္မႈ ျဖစ္တဲ့ အတြက္ ကုုလသမဂၢကိုု တိုုင္ၾကားျပီး ေျဖရွင္းဖိုု႕ ၾကိဳးစား ခဲ့တာပါ။ဒါေတာင္ ဘာမွအရာမထင္လိုု႕ ကိုုယ့္ဘာသာ ကိုုယ္တိုုက္ ထုုတ္ ခဲ့ ရတာပါပဲ။

အခုုလိုု ႏုုိင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုုကိုု နည္းလမ္းရွာ အၾကံေပးဖိုု႕ တာ၀န္ ေပးလိုုက္ တဲ့အတြက္ အက်ိဳး၊ အျပစ္ႏွစ္ခုုလံုုးရိွတယ္။

အက်ိဳးကေတာ့ အာနန္ေကာ္မရွင္က ေပးတဲ့အၾကံ ဥာဏ္ ေတြ နည္းလမ္းေတြ ဟာ ႏုုိင္ငံ တကာစင္ျမင့္ေပၚမွာ ပိုုျပီး အားေကာင္းတယ္၊ ျပည္တြင္းက ေကာ္မရွင္ေတြ ထက္ပိုု ျပီး ေပါက္ေရာက္တဲ့ အတြက္ ႏုုိင္ငံတကာက လက္ခံဖိုု႕ ပိုုျပီးအခြင့္အေရးမ်ားတာေပါ့။

အျပစ္ကေတာ့ အဲဒီေကာ္မရွင္ကေပးတဲ့ အၾကံဥာဏ္ေတြ ကိုု သက္ဆုုိင္သူေတြ က လက္မခံဘူး။ ဒါမွမဟုုတ္ အစိုုးရ ကိုုယ္တုုိင္က လက္မခံႏုုိင္ဘူး။ အေကာင္ အထည္ မေဖာ္ ႏုုိင္ဘူးဆိုုရင္ ဘာျဖစ္မလဲ။ ဟာ သူတိုု႕ဖြဲ႕ေပးတဲ့ ကိုုဖီအာနန္ ေကာ္မရွင္က ေပးတဲ့ အၾကံဥာဏ္ကိုုေတာင္ လက္မခံဘူး ဆိုုျပီး အျပစ္တင္ခံရ မွာပဲ။ အဲဒါက ေကာ္မရွင္ မဖြဲ႕ပဲ ထားတာထက္ ပိုုျပီး အျပစ္တင္ခံရမယ့္ အေျခ အေနမွာရိွတယ္။

အရင္ကရခုုိင္ျပည္နယ္ကိုုလာေလ့လာတဲ့ႏုုိင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္းေတြဟာ သူတိုု႕ဘာ သာ ဖြဲ႕စည္း ထားျပီးအခ်က္ အလက္ရွာေဖြေရးအတြက္လာေလ့လာ တာသာျဖစ္ ပါတယ္။ သူတိုု႕ ေပးတဲ့ အၾကံဥာဏ္ကိုု အစိုုးရက လက္မခံ လည္း ျပႆနာမၾကီးလွဘူး။

အခုုေကာ္မရွင္ကေတာ့ အဲဒီလိုု မဟုုတ္ေတာ့ဘူး၊ ကိုုဖီအာနန္လိုုလူကိုုေခၚျပီး တာ၀န္ေပးထားတာ၊ ဘယ္သူမွ ခုုိင္း လိုု႕လဲမဟုုတ္ဘူး။ ကိုုယ့္သေဘာနဲ႕ ကိုုယ္တာ၀န္ေပးထားတာ၊ သူေျပာတာကိုု လက္မခံ ဘူးဆိုုရင္ အေတာ္ခုုိင္လံုုတဲ့အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႕မွ ပယ္ခ်လိုု႕ရမွာပါ။

ဒီေနရာမွာ ေကာ္မရွင္က သူတိုု႕နဲ႕ တြဲလုုပ္မယ့္ ႏုုိင္ငံေတာ္ အတုုိင္ပင္ခံရံုုး ၀န္ၾကီးဌာန နဲ႕ တုုိင္ပင္ လုုပ္မွာပါ၊ အစိုုးရလက္ခံႏုုိင္တဲ့အေျဖထြက္မွာပါလိုု႕ ေစာဒကတက္လိုု႕ရပါတယ္။ ဒါ ေပမယ့္ ကိုုဖီအာနန္နဲ႕ အတူ တြဲလုုပ္တဲ့ ႏုုိင္ငံတကာပုုဂၢိဳလ္ေတြရဲ့ ဂုုဏ္သိကၡာဟာ သူတိုု႕ ရဲ့ လြတ္လပ္စြာလုုပ္ေဆာင္မႈ အေပၚမွာမူတည္ တယ္ဆိုုတာ နားလည္ႏုုိင္ဖိုု႕လိုုပါတယ္။

ေနာက္ထပ္သတိျပဳဖိုု႕လိုုတာက ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕၀င္ အားလံုုးဟာ အဂၤါၿဂိဳလ္ကလာတာ မဟုုတ္ဘူး။ ဆိုုလိုု တာက ရခုုိင္ျပည္နယ္အေၾကာင္းတစ္ခါမွ မၾကားဘူး၊ မသိဘူး၊ ဘာအစြဲ မွ မရိွဘဲေရာက္လာျပီး သံုုးသပ္မွာ မဟုုတ္ဘူး။

ျမန္္မာႏုုိင္ငံသားေတြက ဒီက အစဥ္အလာ အေတြး အေခၚေတြ၊ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ၊ မိတ္ေဆြ အေပါင္း အသင္းေတြရဲ့ အယူ အဆ ေတြ လႊမ္းမိုုးမႈကိုု သိသိသာသာျဖစ္ေစ၊ မသိမသာျဖစ္ေစ ခံရမွာပဲ။ ႏုုိင္ငံျခားသား လည္း ဒီလိုုပဲ။ ဒီေတာ့ ဒီ ေကာ္မရွင္ကိုု ေခါင္းေဆာင္တဲ့ ကိုုဖီအာနန္ကေရာ ဘယ္လိုုလူ လဲ၊ ဘာေတြကိုု ျဖတ္ သန္းခဲ့သလဲဆိုုတာ သိဖိုု႕လိုုပါတယ္။

ကိုုဖီအာနန္

ကိုုဖီအာနန္ဟာ ကုုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ အျဖစ္ ၁၉ ၉ ၇ ဇန္န၀ါရီ ကေန ၂၀၀၆ ခုုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာအထိ သက္တမ္းႏွစ္ၾကိမ္တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့တယ္။ သူ အတြင္းေရးမွဴး ခ်ဳပ္ ျဖစ္လာတာက နည္းနည္းထူးဆန္း တယ္။ သူ႕ေရွ႕က အတြင္းေရးမွဴးလုုပ္ခဲ့သူ အီဂ်စ္ ႏုုိင္ငံ သား ဘူထရိုု႕စ္ဂါလီက သက္တမ္း တစ္ၾကိမ္ပဲ တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ရတယ္။ ဒုုတိယ အၾကိမ္သက္တမ္း တိုုးဖိုု႕ လုုပ္တဲ့အခါ အေမရိကန္က ဘူ႕ထရိုု႕စ္ဂါလီကိုုမေထာက္ခံ ဘူး။ ဒါ နဲ႕ ကိုုဖီအာနန္ အတြင္းေရးမွဴးျဖစ္လာခဲ့တာပါ။

သူ႕ပထမသက္တမ္းက ၂၀၀၁ ခုုႏွစ္မွာ ျပီး ဆံုုးတယ္။ အဲဒီမွာ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္အျဖစ္ အာဖရိကတိုုက္ က တာ၀န္ယူတာ ဘူထရိုု႕စ္ ဂါလီနဲ႕ ကိုုဖီအာနန္ေပါင္းရင္ သက္တမ္းႏွစ္ၾကိမ္ျပည့္သြားျပီ ဒီေတာ့ ေနာက္တစ္ခါ အာရွတိုုက္က ေရြးမလား၊ ဒါမွမဟုုတ္ ကိုုဖီအာနန္ကိုု ဒုုတိယ သက္ တမ္းဆက္ တာ၀န္ေပး မလာဆိုုျပီး စဥ္းစားၾကတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ကိုုဖီအာနန္ကိုု လူၾကိဳက္ မ်ားတဲ့အတြက္ ဒုုတိယသက္တမ္းဆက္လုုပ္ရတယ္။

ကိုုဖီအာနန္အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ကာလမွာ ကုုလသမဂၢ လုုပ္ငန္းေတြ ပိုုသြက္လက္လာေအာင္ၾကဳိးစား ျပဳျပင္ ခဲ့တာ ေတြရိွတယ္။  ေထာင္စုုႏွစ္ ရည္မွန္းခ်က္လိုု မူ၀ါဒသစ္ေတြခ်မွတ္ျပီး ႏုုိင္ငံ အားလံုုးက လက္ခံႏုုိင္ ေအာင္စြမ္းေဆာင္ႏုုိင္ခဲ့တယ္။

ဒါေပမယ့္ ကိုုဖီအာနန္ဘ၀မွာ အေ၀ဖန္ခံရဆံုုးကိစၥက
၁၉၉၄ ခုုႏွစ္ ရ၀မ္ဒါႏုုိင္ငံ လူမ်ိဳး တံုုးသတ္ျဖတ္မႈကိုု လံုုေလာက္တဲ့တားဆီးမႈေတြ လုုပ္ဖိုု႕ပ်က္ကြက္ခဲ့တဲ့ကိစၥပဲ။ အဲဒီအခ်ိန္ က ကုုိဖီအာနန္ဟာ ကုုလသမဂၢျငိမ္းခ်မ္းေရး တပ္ဖြဲ႕ေတြအတြက္ တာ၀န္ရိွသူပါ။ ရ၀မ္ဒါ မွာ ရိွတဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြက လူမိ်ဳးေရးပဋိပကၡေတြကိုု တားဆီးဖိုု႕အတြက္ အင္အား တိုုး ေပးဖိုု႕ေတာင္းခံတာကိုု အခ်ိန္မီေဆာင္ရြက္ေပးဖိုု႕ ပ်က္ကြက္ခဲ့တယ္။ ၂၀၀၄ ခုုႏွစ္ ရ၀မ္ဒါလူမ်ိဳးတံုုးသတ္ျဖတ္မႈ ဆယ္ႏွစ္ျပည့္အခမ္း အနားမွာ ကိုုဖီအာနန္က သူ႕မွာ တာ၀န္ ရိွတယ္လိုု႕ခံယူ ေၾကာင္း ၀န္ခံေျပာၾကားခဲ့တယ္။

အဲဒီခံစားခ်က္ေၾကာင့္ ကိုုဖီအာနန္အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ တာ၀န္ယူခ်ိန္မွာ အကာအကြယ္ေပး ရန္ တာ၀န္ရိွမႈ
( Responsibility to Protect, R2P) ဆိုုတာကိုု ကုုလသမဂၢရဲ့ မူ၀ါဒအျဖစ္ ေဖာ္ေဆာင္ဖိုု႕ ၾကိဳးပမ္း ေဆာင္ ရြက္ခဲ့ တယ္။

အဲဒီအယူအဆဟာ ကိုုဖီအာနန္ရဲ့ ႏိုုင္ငံ တကာ ျဖစ္စဥ္ ေတြအေပၚေလ့လာသံုုးသပ္မႈမွာ အမ်ားၾကီး ၾသဇာ သက္ေရာက္ႏုုိင္တယ္ဆိုုတာ ကိုု သိထားဖိုု႕ လုုိပါတယ္။

ဆက္ရန္

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: