Leave a comment

BBC ႏွင္​့ အဲလစ္ဇဘက္ သေရာက္ဇယ္လ္ Elizabeth Throssell အင္​တာဗ်ဴး

ဘီဘီစီ ျမန္​မာ

ကုလသမဂၢ လူ႕အခြင့္အေရး မဟာမင္းႀကီး ႐ုံးက ျမန္မာျပည္ ရခိုင္အေရးအခင္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အစီရင္ခံစာ အသစ္တေစာင္ကို ဒီေန႔ ထုတ္ျပန္လိုက္ ပါတယ္။ ဒီအစီရင္ခံစာက ျမန္မာစစ္တပ္ဟာ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ေတြကို အၿပီးအပိုင္ အိမ္ျပန္မလာႏိုင္ေတာ့ေအာင္ အကြက္ခ် စီစဥ္လုပ္ကိုင္ေနတယ္လို႔ စြပ္စြဲထားပါတယ္။ ဘာအေထာက္အထားေတြရွိလို႔ အခုလို စြပ္စြဲတာပါလဲ။
ဂ်နီဗာ ကုလသမဂၢ လူ႕အခြင့္အေရး႐ုံးရဲ႕ ေျပာေရးဆိုခြင့္ ရွိပုဂၢိဳလ္ အဲလစ္ဇဘက္ သေရာက္ဇယ္လ္ Elizabeth Throssell ကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္း ထားပါတယ္။

ဘီဘီစီ

အခုဒီအစီရင္ခံစာမွာ အဓိက ေတြ႕ရွိထားတဲ့အခ်က္ ေတြက ဘာေတြပါလဲ။

အဲလစ္ဇဘက္

အခုေလာေလာဆယ္ ေကာ့ဆက္ဘဇားကို ေရာက္လာတဲ့ သူေတြဟာ ေၾကာက္လန္႔တုန္လႈပ္ေနၾကတာကို ေတြ႕ရပါ တယ္။ သူတို႔ျပန္ေျပာတာက လုံၿခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြ သတ္ျဖတ္ တာေတြကို သူတို႔ျမင္ခဲ့ရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။  ႐ြာသားေတြကို တိုက္ခိုက္တာေတြ အိမ္ေတြကို မီး႐ႈိ႕တာေတြ ကိုလည္း ႀကဳံခဲ့ရတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ သူတို႔ဟာ အိမ္ကေန ထြက္ေျပးၿပီး ေတာင္ေပၚတက္ ေျပးပုန္းေအာင္းခဲ့ရတယ္။ သူတို႔ထြက္ေျပးၿပီးေနာက္မွာ သူတို႔အိမ္ဟာလည္း မီး႐ႈိ႕ခံခဲ့ရတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
သူတို႔ေျပာၾကားခဲ့တာေတြကို အားလုံးစုေပါင္းလိုက္တဲ့ အခါ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈ အမ်ားအျပားရွိခဲ့ ေၾကာင္းေတြ႕ရပါတယ္။

ဒီအစီရင္ခံစာမွာ အေလးအနက္ထားေထာက္ျပ တဲ့ အခ်က္က အခုတိုက္ခိုက္မႈေတြဟာ ေသေသခ်ာခ်ာ စုစည္းျပင္ဆင္ထားတာေတြျဖစ္တယ္။ တခုနဲ႔တခုအခ်ိတ္အဆက္ရွိတယ္။ စနစ္တက် ျပင္ဆင္ထားတာေတြျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ပါပဲ။

ဘီဘီစီ

အခုမစၥ အဲလစ္ဇဘက္ ေျပာသြားတာက လုံၿခဳံေရး တပ္ဖြဲ႕ ေတြလုပ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အဲဒါ ဘယ္လိုလုပ္ၿပီး သိတာ ပါလဲ။ ခင္ဗ်ားတို႔ ေမးျမန္းခဲ့တဲ့သူေတြက ဘယ္သူ ဘယ္ဝါကသတ္တယ္ဆိုတာမ်ိဳးကို တိတိက်က် နာမည္ တပ္ ေျပာၾကသလား။

အဲလစ္ဇဘက္

ကိုယ္တိုင္ခံရတဲ့လူေတြ ေမးျမန္းခဲ့တဲ့ သက္ေသေတြက အဲသလိုလုပ္ၾကတာဟာ လုံၿခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြလို႔ ေျပာပါ တယ္။ ဒါေပမယ့္ တခ်ိဳ႕သက္ေသေတြကေတာ့ လုံၿခဳံေရး တပ္ဖြဲ႕ေတြတြင္မကပဲ ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြကပါ ဓားေတြ ကိုင္ၿပီး လုံၿခဳံေရး တပ္ဖြဲ႕ေတြနဲ႔ အတူပူးေပါင္းတိုက္ခိုက္ တာမ်ိဳးရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဘီဘီစီ

ဗမာအစိုးရကေတာ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြဟာ  သူတို႔အိမ္ သူတို႔ မီး႐ႈိ႕ၿပီး ထြက္ေျပးၾကတယ္လို႔ ထပ္ကာထပ္ကာ ေျပာပါ တယ္။ အခုေျပာဆိုခ်က္ေတြနဲ႔ဆိုရင္ ေျဖာင့္ေျဖာင့္ႀကီး ဆန္႔က်င္ပါတယ္။ အခုခင္ဗ်ားတို႔ကို ေျပာတဲ့လူေတြရဲ႕ စကားအေပၚမွာ ခင္ဗ်ားတို႔ ဘယ္ေလာက္အထိ ယုံၾကည္ စိတ္ခ်လဲ။

အဲလစ္ဇဘ

က်မတို႔လုပ္တဲ့ အစီရင္ခံစာက ဒီတခုတည္း မဟုတ္ပါ ဘူး။ တျခားအစီရင္ခံစာေတြကိုလည္း က်မတို႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့ ပါတယ္။ တျခားအေထာက္အထားသက္ေသေတြလည္း အမ်ားအျပားေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။ အဲဒီအေထာက္အထားေတြအရလည္း  ေနာက္ထပ္ တျခားအဖြဲ႕တဖြဲ႕ကလည္း ထပ္ၿပီး အခ်က္အလက္ စုေဆာင္းတဲ့လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြရွိေနတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ အလုပ္ေတြ ဆက္လုပ္ေနပါတယ္။
အခုေမးခြန္းေတြကို အမ်ိဳးအစားမတူတဲ့ လူေပါင္း ၆၅ ေယာက္ကို ေ႐ြးခ်ယ္ၿပီး ေမးျမန္းထားတာပါ။ အဲသလို ေမးရာမွာ သူတို႔ ေျဖဆိုၾကတဲ့ အေျဖေတြဟာ တခုနဲ႔ တခုကိုက္ညီေနပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဒဏ္ရာေတြနဲ႔ ေရာက္ လာ တဲ့လူေတြကိုလည္း က်မတို႔ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါေတြက ခိုင္မာတဲ့ သက္ေသအေထာက္အထားေတြပါ။

ဘီဘီစီ

အခုဒီအစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားတဲ စြပ္စြဲခ်က္ေတြက ေတာ္ေတာ္ျပင္းတာကို သတိထားမိပါတယ္။ ဒီေလာက္ႀကီးမားတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြကို ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ တဖက္တည္းကိုပဲ ေမးတာဟာ လုံေလာက္တယ္လို႔ ထင္လား။ ရခိုင္ေတြကို မေမးဘဲ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို ေမး႐ုံနဲ႔ လုံေလာက္ရဲ႕လား။

အဲလစ္ဇဘက္

ရခိုင္ေတြကို မေမးရျခင္း အေၾကာင္းက က်မတို႔ကို ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲ ဝင္ခြင့္ မေပးလို႔ပါ။ လူ႕အခြင့္အေရး မဟာမင္းႀကီး႐ုံးအေနနဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲကို ဝင္ခြင့္ေပးဖို႔ ျမန္မာအစိုးရကို ထပ္ခါထပ္ခါ ခြင့္ျပဳခ်က္ေတာင္းေန ပါတယ္။ ကိုယ္တိုင္ကိုယ္က်သြားၿပီး ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ အေျခအေနကို မ်က္ဝါးထင္ထင္ ၾကည့္ခ်င္ပါတယ္။ ဟုတ္ပါတယ္။ အခု႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို ေမးထားပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲကို ဝင္ၿပီး မတူညီတဲ့ တျခားသတင္းရင္း ျမစ္ေတြကိုလည္း ေမးျမန္းစုံစမ္းခ်င္ပါတယ္။

ဘီဘီစီ

အခု ကုလသမဂၢ ရခိုင္အေရးမွာ ျမန္မာစစ္တပ္က လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္တယ္၊ လူသတ္တယ္၊ မုဒိန္းက်င့္ တယ္လို႔ စြပ္စြဲထားပါတယ္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ အိမ္ျပန္လာေရးကိုလည္း တိုက္တြန္းထားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ အစိုးရစစ္တပ္တို႔က ကုလ သမဂၢနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ရမွာကို လိုလားပုံမျပပါဘူး။ အဲဒီေတာ့ ကုလသမဂၢ လူ႕အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး ႐ုံးအေနနဲ႔ ဘာဆက္လုပ္မလဲ။

အဲလစ္ဇဘက္

ဒီေမးခြန္းရဲ႕ အေျဖက ေတာ္ေတာ္က်ယ္ျပန္႔ပါတယ္။ ဒါကို ေျဖဆိုဖို႔က ကုလသမဂၢ လူ႕အခြင့္အေရး မဟာမင္းႀကီး႐ုံး တခုတည္းနဲ႔သာ သက္ဆိုင္တာမဟုတ္ပါဘူး။ ကုလသမဂၢ တခုလုံး အျပင္ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအဝိုင္း တခုလုံးနဲ႔ပါ သက္ဆိုင္ပါတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့ အခု႐ိုဟင္ဂ်ာ ေတြ ထြက္ေျပးေနတဲ့ ျဖစ္ရပ္ဟာ ျမန္မာတခုတည္း သာမက ေဒသတြင္း တျခားႏိုင္ငံေတြကိုပါ ထိခိုက္ ပတ္သက္လာလို႔ပါ။ က်မတို႔ လူ႕အခြင့္အေရး မဟာမင္းႀကီး ႐ုံးအေနနဲ႔ ေျပာရမယ္ ဆိုရင္ နံပါတ္ တစ္ လုံၿခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြရဲ႕ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မႈေတြကို ရပ္ပါ။ နံပါတ္ႏွစ္ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို အိမ္ျပန္ခြင့္ေပးပါ။ သူတို႔အတြက္ အေျခခံလူ႕အခြင့္အေရးေတြေပးပါ။ စီးပြားေရးနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈ အခြင့္အေရးေတြေပးပါ။ ဥပမာ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ေပးေရးလိုဟာမ်ိဳးဟာ သိပ္အေရးႀကီး ပါတယ္။

ဘီဘီစီ

အခုကုလသမဂၢက ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ အိမ္ျပန္လာခြင့္ ေပးဖို႔ ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကိုယ္တိုင္က မျပန္ရဲဘူးဆိုရင္ေရာ ဘယ့္ႏွယ္လုပ္မလဲ။

အဲလစ္ဇဘက္

ဒါ့ေၾကာင့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ အေနနဲ႔ စိတ္ခ်လက္ခ် အိမ္ျပန္ရဲ႕ ေလာက္တဲ့ အေျခအေန တရပ္ဖန္တီးေပးဖို႔ ဟာ သိပ္အေရးႀကီးပါတယ္လို႔ က်မတို႔ ေျပာေနတာပါ။ သူတို႔ဟာ လုံၿခဳံစိတ္ခ်စြာ၊ ဂုဏ္သိကၡာရွိစြာ၊ ႏွိမ္ခ်ဆက္ ဆံခံ ရျခင္းကင္းေဝးစြာ အိမ္ျပန္ႏိုင္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အေျခခ်ေနထိုင္ခြင့္ရဖို႔လိုပါတယ္။

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: