Leave a comment

ICC မလဲႊႏိုင္ရင္ ႏိုင္ငံတကာခံု႐ံုးသစ္ဖဲြ႔ဖို႔ ကုလကိုယ္စားလွယ္ တိုက္တြန္း

image

၁၁၊ မတ္လ ၂၀၁၉
ေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း

ျမန္မာႏုိင္္ငံအေျခအေနကို ႏုိင္ငံတကာရာဇဝတ္တရားခံု႐ံုး ICC ကို လႊဲေျပာင္းရမယ္လုို႔ ျမန္မာႏုိင္္ငံ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနဆိုင္ရာ အထူးစံုစမ္းစစ္ေဆးေရးမွဴး Yang Hee-lee က ေျပာသြားပါတယ္။ အဲဒီလိုမွမျဖစ္ႏုိင္ဘူးဆိုရင္ သီးျခား လြတ္လပ္တဲ့ ႏုိင္ငံတကာ တရားခံု႐ံုး တခု ထူေထာင္ဖို႔ ႏုိင္္ငံတကာကို တိုက္တြန္းသြားပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဘက္ကေတာ့ ဒီလို ေတာင္းဆိုတာမ်ဳိးေတြကို လက္ခံမွာမဟုတ္ဘူးဆုိၿပီး ပယ္ခ်ပါတယ္။ တနလၤာေန႔ကလုပ္တဲ့ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ အႀကိမ္ ၄၀ ေျမာက္ ပံုမွန္အစည္းအေဝး အတြင္း အဲဒီလို ေျပာဆိုုသြားၾကတာပါ။ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္းက ဆက္ေျပာျပပါမယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေန အရပ္ရပ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဂ်ီနီဗာအေျခစိုက္ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ အစည္း အေဝးမွာ ပါေမာကၡ ယန္ဟီးလီက တင္ျပတဲ့ထဲ ျမန္မာႏုိင္္ငံအေျခအေနကို ICC ကို လႊဲေျပာင္းေရး ထပ္ၿပီး တိုက္တြန္္း ေျပာဆို သြားတာျဖစ္ပါတယ္။

႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ ခ်ဳိးေဖာက္တယ္လုိ႔ စြပ္စြဲခံထားရတဲ့ ရာဇဝတ္မႈေတြအတြက္ ကနဦး ေလ့လာဆန္းစစ္ဖို႔ ICC ကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႔တဖြဲ႔ မၾကာေသးခင္က ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံ ကိုသြားေရာက္ခဲ့တာကို သူ သတိျပဳမိတဲ့အေၾကာင္းနဲ႔ ဒီကိစၥ ေရွ႕ဆက္လုပ္ေဆာင္ ေနတဲ့အေပၚ ေက်နပ္မိတယ္လို႔ ပါေမာကၡ ယန္ဟီးလီကေျပာေပမယ့္ ICC ကို လႊဲေျပာင္းရမယ္ဆုိတာ ထပ္ၿပီး တင္ျပသြားတာပါ။

“ျမန္မာႏုိင္ငံအေျခအေနကို လံုျခံဳေရးေကာင္စီ ဒါမွမဟုတ္ ႏုိင္ငံတႏုိင္္ငံ ဒါမွမဟုတ္ ႏုိင္ငံအမ်ားပါတဲ့အစုတစုက ICC ကို လႊဲေျပာင္းရမယ္ဆုိိတာ က်မ အခုိင္အမာ ယံုၾကည္ဆဲပါ။ ICC ကို လႊဲေျပာင္းဖုိ႔ မျဖစ္ႏုိင္ဘူးဆိုရင္ သီးျခားလြတ္လပ္တဲ့ တရားခံု႐ံုး တခုကို ႏုိင္္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းအေနနဲ႔ ထူေထာင္သင့္ပါတယ္။”

ရခုိင္ျပည္နယ္က မြတ္ဆလင္ လူနည္းစုေတြကိုယ္တိုင္က သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ေခၚဆိုတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုတာကို ကုလသမဂၢအပါအဝင္ ႏုိင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းက လက္ခံ ေျပာဆိုေပမယ့္လည္း ျမန္မာအစိုးရကေတာ့ အဲဒီလုိေခၚဆိုတာကို အသိအမွတ္မျပဳပါဘူး။

အဆိုးရြားဆံုး ႏုိင္ငံတကာ ရာဇဝတ္မႈေတြနဲ႔ ႏုိင္္ငံတကာဥပေဒကို ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ကတည္းက ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ခ်ဳိးေဖာက္္လာခဲ့တယ္ လုိ႔ စြပ္စြဲထားတဲ့ အေထာက္အထားေတြ ကို ေကာက္ယူ စုေဆာင္းဖို႔ဆိုၿပီး သီးျခားလြတ္လပ္တဲ့ အဖြဲ႔တဖြဲ႔ ထူေထာင္ဖို႔ လူ႔အခြင့္ အေရးေကာင္စီက ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလကုန္ပိုင္းမွာ ဆံုးျဖတ္ထားပါတယ္။

အဲဒီအဖြဲ႔ကို ထူေထာင္ရတာဟာ ျမန္မာအစိုးရက တာဝန္ယူမႈ တာဝန္ခံမႈ မလုပ္ခ်င္၊ လုပ္ႏုိင္စြမ္း မရွိဘူးဆိုတာ အေၾကာင္းတခု ျဖစ္တယ္လုိ႔ ပါေမာကၡ ယန္္ဟီးလီက သတိေပးသြားၿပီး အဲဒီအခ်က္ေၾကာင့္ ျမန္မာနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ ေပါင္းစပ္ထားတဲ့ အဖြဲ႔မ်ဳိးကို သူ႔ အေနနဲ႔ ေထာက္ခံအၾကံေပးမွာ မဟုတ္ဘူးလုိ႔လည္း ေျပာသြားပါတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ခံထားရသူေတြ အဲဒီ သီးျခားလြတ္လပ္တဲ့အဖြဲ႔နဲ႔ ဆက္သြယ္ ေျပာဆိုႏုိင္ဖို႔အတြက္ သူတို႔လိုအပ္တာ ေတြကို ကူညီဖို႔လည္း ပါေမာကၡ ယန္ဟီးလီက ႏုိင္ငံတကာအသိုင္းအဝန္းကို ထပ္ၿပီး တိုက္တြန္းသြားပါတယ္။

“သီးျခားလြတ္လပ္တဲ့အဖြဲ႔နဲ႔ ဆက္သြယ္ေျပာဆိုတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ခံရသူေတြ အတြက္ ၾကားကာလ အေရးေပၚ အကူအညီေတြကို ႏုိင္ငံတကာအသိုင္းအဝုိင္းက ေပးရပါမယ္။ အဲဒါမွသာ ဒီအဖြဲ႔နဲ႔ သူတို႔ ဆက္သြယ္ႏုိင္မွာျဖစ္ၿပီး တာဝန္ယူမႈ တာဝန္ခံမႈ ရွိေစေရး လုပ္ငန္းစဥ္တေလွ်ာက္ အေထာက္အပံ့ေတြရၾကမွာပါ။ သူတို႔ကို အကာ အကြယ္ေပးၿပီး အသက္ေမြး ဝမ္းေက်ာင္း၊ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ စိတ္က်န္းမာေရး၊ ထိခိုက္ခံစားရမႈပိုင္းနဲ႔ ဥပေဒေရးရာပိုင္း ကူညီ ေစာင့္ေရွာက္ ေထာက္ပံ့မႈ ေတြေပးရပါမယ္။”

ျမန္မာႏုိင္္ငံအေျခအေနကို ICC မွာ လႊဲေျပာင္းစစ္ေဆးဖုိ႔ ေျပာဆိုေနတာေတြအေပၚ ျမန္မာအစိုးရဘက္က အစဥ္တစိုက္ ကန္႔ကြက္ထားသလိုပဲ အခုအစည္းအေဝးမွာလည္း ဂ်ီနီဗာအေျခစိုက္ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီး ဦးေက်ာ္မိုးထြန္းက အျပင္းအထန္ တုံ႔ျပန္ေျပာဆိုပါတယ္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံ အေျခအေနကို ICC ကို လႊဲေျပာင္းဖို႔ ဘယ္လို ေတာင္းဆိုတာမ်ဳိးကိုမွ က်ေနာ္တို႔ လက္မခံပါ ဘူး။ လြတ္လပ္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ ICOE ကို ျမန္မာအစိုးရက ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ဇူလိုင္လမွာ ဖြဲ႔စည္းထားပါတယ္။ တာဝန္ ယူမႈ တာဝန္ခံမႈ ပိုင္းဆိုင္ရာကို ကိုင္တြယ္ဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းခ်က္ တစိတ္တပိုင္းအေနနဲ႔ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္လုိ႔ စြပ္စြဲထားတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ သတ္ျဖတ္မႈေတြကို ေကာ္မရွင္က စံုစမ္းစစ္ေဆးသြားမွာပါ။ တာဝန္ယူမႈတာဝန္ခံမႈပိုင္းကို အစိုးရအေနနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ခ်င္သလို လုပ္ေဆာင္ႏုိင္္စြမ္းလည္းရွိပါတယ္။”

ဒါေပမယ့္လည္း ပါေမာကၡ ယန္ဟီးလီကေတာ့ ICOE ဟာ ျမန္မာအစိုးရဆီက အေထာက္အပံ့ရယူူထားၿပီး တာဝန္ယူမႈ တာဝန္ခံမႈ ပိုင္းအတြက္ လုပ္ေဆာင္ဖို႔မဟုတ္ဘူးဆိုတဲ့အခ်က္ေတြကို ေထာက္ျပၿပီး ဒီေကာ္မရွင္ဟာ သီးျခားလြတ္လပ္ၿပီး ဘက္မလိုက္တဲ့ ေကာ္မရွင္တခုျဖစ္ဖို႔ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြနဲ႔ မျပည့္မီဘူးလို႔ တုန္႔ျပန္ေျပာဆိုသြားပါတယ္။

ျမန္မာသံအမတ္ႀကီး ဦးေက်ာ္မိုးထြန္းရဲ႕ တင္ျပခ်က္ထဲမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၂၀ အတြင္း အထူးစံုစမ္းစစ္ေဆးေရးမွဴးရဲ႕ ျမန္မာ ႏုိင္ငံခရီးစဥ္ေတြကို စီစဥ္ေပးခဲ့သလို ပါေမာကၡ ယန္ဟီးလီနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈကိုလည္း ျဖစ္ႏုိင္္သမွ် အျပည့္ဝဆံုး လုပ္ေဆာင္ ခဲ့တယ္ဆိုတာ ေျပာေပမယ့္ လႊတ္ေတာ္က ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ထားတဲ့အတြက္ ဆက္ၿပီး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ မလုပ္ႏိုင္ဘူးလို႔ ေျပာ သြားပါတယ္။

“လိုက္နာလုပ္ေဆာင္ရမယ့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြကို လိုက္နာလုပ္ေဆာင္ဖို႔ သူပ်က္ကြက္ခဲ့တာ ေၾကာင့္ လူထုၾကားမွာ ဆန္႔က်င္မႈေတြျဖစ္ေစခဲ့ၿပီး သူ႔ကိုဝင္ခြင့္မေပးဖို႔ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လမွာ လႊတ္ေတာ္က တညီတၫြတ္ထဲ ဆံုးျဖတ္တဲ့အထိ ျဖစ္သြားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လက္ရွိ အထူးကိုယ္စားလွယ္နဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈကို ဆက္မလုပ္ဖို႔ က်ေနာ္တို႔ လိုက္နာရမယ့္တာဝန္ရွိပါတယ္။ အထူးကိုယ္စားလွယ္အသစ္နဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ က်ေနာ္တို႔ ေမွ်ာ္လင့္ ေစာင့္ဆိုင္းေနပါ တယ္။”

ပါေမာကၡ ယန္ဟီးလီက ေျမလြတ္ေျမ႐ိုင္းဥပေဒေၾကာင့္ အထူးသျဖင့္ ေက်းလက္ေဒသေတြမွာ အခက္ၾကံဳေနရတာေတြ၊ ျမန္မာ စစ္တပ္က ထူေထာင္ထားတဲ့ ျမန္မာ့စီးပြားေရးဦးပိုင္လီမိတက္နဲ႔ ျမန္မာ့စီးပြားေရးေကာ္ပိုေရးရွင္းတို႔က သယံဇာတ တူးေဖာ္ေရး လုပ္ငန္းအပါအဝင္ စီးပြားေရးက႑အသီးသီးမွာ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ပါဝင္လုပ္ေဆာင္ေနတာ၊ ရခိုင္၊ ကခ်င္နဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္ဘက္ ေတြက အေျခအေနေတြ စသည္အားျဖင့္ ကိစၥရပ္အမ်ားအျပားကို တင္ျပသြားပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာေရာက္ေနတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြထဲက အေရအတြက္ ၂၃,၀၀၀ ကို Bhashan Char ကၽြန္းကို ဧၿပီလမွာ ေရႊြ႕ ေျပာင္းဖို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရက စီစဥ္ထားတဲ့အေပၚ အထူးစိုးရိမ္တဲ့အေၾကာင္းနဲ႔ အဲဒီကၽြန္းဟာ လူေနလို႔ရတဲ့ေနရာမဟုတ္တာ ေၾကာင့္ အက်ပ္အတည္းအသစ္တခု ထပ္ၿပီးျဖစ္လာႏုိင္ေျခ ရွိတယ္လိုု႔လည္း သတိေပးသြားပါတယ္။

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: