Leave a comment

၂၀၂၀ မွာ ျမန္မာ့ဂုဏ္သိကၡာ ျပန္လည္ ျမႇင့္တင္နိုင္မည္ လား

MoeMaKa

ဇင္လင္း –
(မိုးမခ) ဇန္နဝါရီ ၆၊ ၂၀၂၀
၂၀၁၉ ခုကုန္ဆုံး၍ ၂၀၂၀ ျပည္ႏွစ္၏ စာမ်က္ႏွာအသစ္ ဖြင့္လွစ္ခဲ့ၿပီ။ ျမန္မာ့ လြတ္လပ္ေရး ၇၂ ႏွစ္တိုင္ခဲ့ၿပီ။ လက္ရွိ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ အစိုးရသက္တမ္း ေလးႏွစ္ျပည့္ေတာ့မည္။ ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ ပြဲ က်င္းပရန္ ဆယ့္တစ္လခန႔္သာ လိုေတာ့သည္။ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္သည္ ျမန္မာ နိုင္ငံအား ျပည္တြင္းစစ္၏ ဒဏ္ရာ ဒဏ္ခ်က္မ်ားျဖင့္ အက်ည္းတန္စြာ ခ်န္ထားရစ္သည္။ ၂၀၁၉ ခု တစ္ႏွစ္ပတ္လုံး ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း ေဒသတြင္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ AA တို႔၏ စစ္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ ေျမစာပင္ ရခိုင္ျပည္သူမ်ား အတိ ဒုကၡႀကီးစြာ ေရာက္ၾကရ သည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ AA တို႔၏ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းက တည္း က စတင္ခဲ့ေသာ စစ္ေရး ပဋိပကၡ သည္ တႏွစ္ေက်ာ္လာခဲ့ၿပီျဖစ္ရာ အခ်ိန္ႏွင့္အမၽွ စစ္ပြဲဧရိယာက်ယ္ ၿပန႔္လာေနၿပီး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအလားအလာလည္း မႈန္ဝါး သြားခဲ့ၿပီဟု ဆိုနိုင္သည္။

ျမန္မာနိုင္ငံေတာ္အစိုးႏွွင့္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ အစည္းမ်ားအၾကား ခ်ဳပ္ဆိုေသာ တစ္နိုင္ငံလုံး ပစ္ခတ္တိုက္ ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (NCA) တြင္ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡမ်ား အဆုံးသတ္နိုင္ရန္ ေဆြးေႏြးညႇိႏွိုင္း အေျဖရွာ မည္ဟု ဆုံးျဖတ္ထားခဲ့သည္။ နိုင္ငံေရးျပႆနာကို စစ္ေရးျဖင့္ မေျဖရွင္းဘဲ နိုင္ငံ ေရးနည္းအရ ေျဖရွင္းသည့္ နိုင္ငံေရး ယဥ္ေက်းမႈသစ္ ထူေထာင္၍ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡ အဆုံးသတ္မည္၊ တစ္နိုင္ငံလုံး ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရးကို ဦးစြာ ေဆာင္ရြက္ၾကမည္ဟု သေဘာတူခဲ့ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ လက္ရွိအေျခအေနတြင္ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ AA ႏွင့္ ျမန္မာ့တပ္မ ေတာ္တို႔၏ စစ္ေရးထိပ္တိုက္ေတြ႕မႈ မ်ား ေၾကာင့္ နိုင္ငံေရး ယဥ္ေက်းမႈသစ္ အိပ္မက္ပ်က္စီးေတာ့မည္ကဲ့သို႔ ရွိသည္။

ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ (AA) ႏွင့္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္တို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ထိေတြ႕ျဖစ္ပြားသည့္ တိုက္ပြဲနယ္

ေၿမ မ်ားမွာ ယခင္ႏွစ္ကထက္ က်ယ္ျပန႔္လာ ဖြယ္ရွိသည္ဟု AA က ဒီဇင္ဘာလ ၁၇ ရက္ေန႔တြင္ ေၾကညာ ခ်က္ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ဒီဇင္ဘာလ (၁၂) ရက္ေန႔မွ (၁၅)ရက္ေန႔ အတြင္း တပ္မေတာ္ဘက္မွ တပ္မ (၆၆) အ ပါအဝင္ အျခားတပ္ရင္းမ်ား တပ္ ဖြဲ႕မ်ားျဖင့္ ထပ္မံျဖည့္တင္းလာေသာေၾကာင့္ တိုက္ပြဲျပင္းထန္လာမည္ ဟု AA က ဆို သည္။ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းေဒသတြင္ ၿမိဳ႕နယ္ ၈ ၿမိဳ႕နယ္ခန႔္တြင္ တိုက္ပြဲမ်ား ျပင္းထန္ေနသည္ ဟု သိရၿပီး၊ စစ္ေဘးေရွာင္ (၁၀၀,၀၀၀) နီးပါးအထိ မ်ားျပားလာ ေၾကာင္း DMG သတင္းအရ သိရသည္။ စစ္ ပြဲ၏ ဆိုးက်ိဳးအျဖစ္ လက္နက္ ႀကီး၊ လက္နက္ငယ္မ်ား ထိမွန္၍ အျပစ္မဲ့ အရပ္သားမ်ား ဒဏ္ရာရရွိမႈ အ ေရ အတြက္လည္း တျဖည္းျဖည္း မ်ားျပားလာေနေၾကာင္း သတင္းမ်ားေပၚထြက္ေနသည္။

၂၀၁၉ တြင္ ျမန္မာနိုင္ငံအတြက္ အထိအနာဆုံးကိစၥမွာ‘ေမာင္ေတာေဒသ အေရးကိစၥ’ ျဖစ္သည္။ ယင္းျပ  ႆနာကို လက္ရွိ အစိုးရအေနျဖင့္ ၂၀၂၀ အထိ ဆက္လက္ သယ္ေဆာင္ရေတာ့မည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေၿမာက္ ပိုင္း တြင္ တပ္မေတာ္က ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္း နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး လုပ္ခဲ့စဥ္ ဘဂၤါလီ (ရိုဟင္ဂ်ာ) တို႔အေပၚ လူအစုလိုက္သတ္ျဖတ္မႈ၊ စစ္ရာဇဝတ္မႈမ်ား က်ဴးလြန္ခဲ့သည္ဟု ICJ ၌ စြပ္စြဲခံထားရသည္။ ရခိုင္ အေရးကိစၥေၾကာင့္ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ တရပ္ ကို ကုလသမဂၢ အေထြေထြ ညီလာခံ တတိယေကာ္မတီက ၂၀၁၉ နိုဝင္ဘာလ ၁၄ ရက္ေန႔တြင္ ေထာက္ခံမဲ ၁၄၀ ကန႔္ကြက္မဲ ၉ မဲျဖင့္ အတည္ျပဳခဲ့သည္။ ကုလသမဂၢအဖြဲ႕ဝင္ နိုင္ငံမ်ား အနက္ တ႐ုတ္၊ ႐ုရွား၊ ကေမၻာ ဒီးယား၊ လာအို၊ ဖိလစ္ပိုင္၊ ဗီယက္နမ္၊ ဘယ္လာ႐ုစ္ ႏွင့္ ဇင္ဘာေဘြနိုင္ငံမ်ားက ျမန္မာ နိုင္ငံဘက္မွ ရပ္ တည္ ကန႔္ကြက္ၾကခဲ့ၿပီး စကၤာပူနိုင္ငံက ၾကားေနခဲ့သည္။

အဆိုပါ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္ေရးအတြက္ အဆိုျပဳရာတြင္ ပါဝင္ေသာ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ အေမရိကန္ ၿပည္ ေထာင္စု ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕၏ တင္ျပခ်က၌္ ရခိုင္၊ ကခ်င္ ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္အပါအဝင္ ျမန္မာနိုင္ငံတ ဝန္း ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေန သည့္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖါက္မႈ၊ မတရားႏွိပ္စက္မႈမ်ားကို ျပစ္တင္ရႈတ္ခ်ေၾကာင္း၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ အမ်ိဳးသားျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရး ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားကို ေထာက္ခံေၾကာင္း ေဖၚျပထား သည္ဟု RFA သတင္းက ဆိုသည္။ ထို႔ျပင္ ျမန္မာ အစိုးရအာဏာပိုင္မ်ားအား ဒီမိုကေရစီျပဳျပင္ ေၿပာင္းလဲမႈ မ်ားကို ပိုမိုနက္ရွိုင္းစြာ ေဆာင္ရြက္ရန္၊ တပ္မေတာ္ကို အရပ္သား အစိုးရ၏ ကြပ္ကဲမႈေအာက္၌္ ထားရွိေရး စူးစိုက္ေဆာင္ရြက္ရန္၊ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖါက္ခဲ့သူမ်ားအား အေရးယူ အျပစ္ ေပးရန္၊ လြတ္လပ္စြာ သ တင္း ရယူခြင့္၊ ေျပာဆိုခြင့္ႏွင့္ ကိုးကြယ္မႈ အပါအဝင္ အေျခခံ လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားကို ကာကြယ္ ျမႇင့္တင္ေပး ရန္ ႏွင့္ ရခိုျပည္နယ္ ပဋိပကၡႏွင့္ ပတ္သက္၍ ကိုဖီအာနန္ ဦးေဆာင္ေသာ အႀကံေပး ေကာ္မရွင္က ေထာက္ ခံ တင္ျပခဲ့သည့္ အခ်က္မ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖၚရန္ စသည့္ အခ်က္မ်ားကို ေတာင္းဆိုထားသည္။ ထို႔ျပင္ ကုလသမဂၢ အေထြေထြအတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္၏ ျမန္မာနိုင္ငံဆိုင္ရာ အထူးကိုယ္စားလွယ္ ခရစ္စတင္း ဘာ့ဂနာ (Chistine Burgener) ၏ လူ႔အခြင့္အေရး တိုးတက္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းမႈႏွင့္ ျမန္မာ့လူ႔ေဘာင္ အသိုင္း အဝန္းႏွင့္ ေတြ႕ဆုံေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကိုလည္း ေထာက္ခံအားေပးေၾကာင္း တတိယေကာ္မတီ၏ ဆုံးျဖတ္ ခ်က္ ၌ ေဖၚျပထားသည္။

ဒီဇင္ဘာ ၁၁ ရက္ေန႔က နိုင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္၍ နယ္သာလန္ နိုင္ငံ သဟိဂ္ (The Hague) ၿမိဳ႕ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံး ICJ ၌ ရခိုင္အေရးကိစၥအတြက္ စြဲဆိုခ်က္ကို ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းခဲ့ရသည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းတြင္ ျမန္မာစစ္တပ္ က ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္း နယ္ေျမရွင္း လင္းေရး လုပ္ေဆာင္ခဲ့စဥ္ ဘဂၤါလီ (ရိုဟင္ဂ်ာ)တို႔အေပၚ လူအစုလိုက္ သတ္ျဖတ္မႈ၊ စစ္ရာဇဝတ္မႈမ်ား က်ဴး လြန္ခဲ့သည္ဟု စြပ္စြဲခံထားရသည္။ ေဒၚေအာင္ ဆန္းစုၾကည္က ICJ ၌ ေလၽွာက္လဲခ်က္ေပးရာတြင္ ရခိုင့္ တပ္ေတာ္ AA သည္ ရခိုင္ျပည္နယ္ လြတ္လပ္ေရး သို႔မဟုတ္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေရး ေဆာင္ရြက္ေန ေၾကာင္း ထည့္သြင္းေျပာဆိုခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ စစ္ေရး ပဋိပကၡမ်ားရွိေနေသာေၾကာင့္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖါက္မႈမ်ား ရွိနိုင္သည္ဟု နိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္က ေျပာဆိုခဲ့ သည္။

အထူးသျဖင့္ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ AA ၏ လုပ္ရပ္မ်ားကို သုံးသပ္ၾကည္ပါက၊ နိုင္ငံေရးရည္မွန္းခ်က္ အားနည္း သည္ ကို ေတြ႕ရ သည္။ AA အဖြဲ႕၏ ေခါင္းေဆာင္မ်ား အေနျဖင့္ လြတ္လပ္ေရး၊ တရားမၽွတေရးႏွင့္ တန္းတူ ညီ မၽွ အခြင့္အေရးရရွိနိုင္မည့္ ျပည္ေထာင္စုတစ္ခု တည္ေထာင္လိုပါက ရန္လိုမႈမ်ား လက္စားေခ်လိုမႈမ်ား စစ္အင္အားသုံး အနိုင္က်င့္လိုမႈမ်ား မလုပ္ သင့္ဟု ထင္သည္။ AA ၏ လတ္တေလာ လုပ္ရပ္အခ်ိဳ႕မွာ မိမိ တို႔ေလၽွာက္လွမ္းသင့္သည့္ နိုင္ငံေရးလမ္းေၾကာင္းေပၚမွ ေသြဖည္ေနသည္ဟု သုံးသပ္မိသည္။ အရပ္သား မ်ားကို နိုင္ငံေရး အျမင္မတူ႐ုံျဖင့္ ဖမ္းဆီးႏွိပ္စက္႐ုံမက၊ သတ္ျဖတ္သည္ အထိ လုပ္ျခင္းသည္ အၾကမ္းဖက္ အဖြဲ႕တို႔ က်င့္သုံးသည့္ နည္းျဖစ္သျဖင့္ နိုင္ငံေရးရည္မွန္းခ်က္ရွိသူမ်ား ေရွာင္ၾကဥ္သင့္ သည္။

ေအာက္တိုဘာလအတြင္းက ဇီးပင္ႀကီး ဗဟိုဝန္ထမ္းတကၠသိုလ္မွ သင္တက္ၿပီးျပန္လာေသာ မီးသတ္တပ္ ဖြဲ႕ဝင္ ၁၉ ဦးႏွင့္ အရပ္သား ၁၂ ဦးကို AA အဖြဲ႕က ဖမ္းဆီးခဲ့သည္။ အရပ္သားမ်ားႏွင့္ မီးသတ္တပ္ဖြဲ႕ဝင္ မ်ားကို ျပန္လႊတ္ရာ၌ မီးသတ္ တပ္ဖြဲ႕ဝင္ ၇ ဦးေပ်ာက္ဆုံးေနသည္။ မီးသတ္တပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ားအနက္ မီး သတ္ ဒုတိယ ဦးစီးမႉးတစ္ဦး ဖမ္းဆီးခံထားရစဥ္ ေသဆုံးသြားခဲ့သည္။ ေအာက္တိုဘာလအတြင္းမွာပင္ စစ္ေတြ-ဘူးသီးေတာင္ ေျပးဆြဲသည့္ ေရႊနဒီအျမန္ေရယာဥ္ကို AA အဖြဲ႕က စီးနင္း၍ တပ္မေတာ္သား ၁၄ ဦး၊ ရဲတပ္ ဖြဲ႕ဝင္ ၂၉ ဦး၊ အစိုးရဝန္ထမ္းႏွင့္ အရပ္သား ၁၃ ဦး၊ စုစုေပါင္း ၅၈ ဦးကို ဖမ္းဆီးခဲ့သည္။

နိုဝင္ဘာလ အေစာပိုင္းကလည္း အိႏၵိယနိုင္ငံသား တစ္ဦး AA က ဖမ္းဆီးထား စဥ္ အေမာေဖာက္ ေသဆုံး ခဲ့သည္။ မိမိတို႔ ဖမ္းဆီးထားစဥ္ မိမိတို႔လက္ဝယ္ ေသဆုံးပါက မိမိတို႔မွာသာ တာဝန္ရွိေၾကာင္း AA အဖြဲ႕အ ေနျဖင့္ သိသင့္သည္။ ရခိုင္ ျပည္နယ္၊ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း AA က ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခဲ့သည့္အမ်ိဳး သား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (ဘူးသီးေတာင္)၊ ဥကၠ႒ ဦးရဲသိန္း ေသဆုံးမႈႏွင့္ ပတ္သတ္၍ စစ္ေရးအေျခအေန တင္းမာမႈမ်ားေၾကာင့္ ဖမ္းဆီးထားသူမ်ားႏွင့္ သုံ႔ပန္းမ်ား၏ အသက္ကို အာမခံေပးနိုင္ျခင္းမရွိဟု AA ၏ သတင္းႏွင့္ျပန္ၾကားေရး တာဝန္ခံ ခိုင္သုခက ဧရာဝတီသတင္းသို႔ ေျပာခဲ့ သည္။ ဖမ္းဆီးထိန္း သိမ္းခံထား စဥ္ ေသဆုံးသြားသည့္ ဦးရဲသိန္းအား လက္နက္ႀကီးက်ည္ ထိမွန္စဥ္ ကိုယ္အဂၤါ အစိတ္ အပိုင္းမ်ား ျပတ္ ေတာက္သြားသျဖင့္ AA မွ ေျမျမႇုပ္သၿဂိဳဟ္လိုက္ၿပီး ဓါတ္ပုံမ်ား ထုတ္ျပန္ရန္ မရွိပါဟုလည္း သိရသည္။

ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ NLD ပါတီ ဥကၠ႒ ဦးရဲသိန္းကို ဖမ္းဆီးခဲ့ၿပီးေနာက္ ၎တို႔ လက္ဝယ္ ေသဆုံး သြား ခဲ့ေသာ္လည္း တပ္မေတာ္က ပစ္ခတ္သည့္ လက္နက္ႀကီးေၾကာင့္ဟု AA က ေျဖရွင္းခ်က္ထုတ္ျပန္ ခဲ့သည္။ ဦးရဲသိန္းကို အစကတည္းက မဖမ္းဆီးသင့္ဘဲ ဖမ္းဆီးခဲ့ေသာေၾကာင့္ သူေသဆုံးမႈအတြက္ AA အဖြဲ႕တြင္ တာဝန္ရွိ သည္။ လက္ရွိတြင္ ခ်င္းျပည္နယ္ မဲဆႏၵနယ္ အမွတ္ (၁၁) အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေဝွ႕တင္းအပါအဝင္ ဖမ္းဆီးခံထားရသူမ်ားရွိေနဆဲ ျဖစ္သည္။

ခ်င္းျပည္နယ္ အမ်ိဳး သားလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေဝွ႕တင္းကို ျပန္လႊတ္ေပးရန္ ခ်င္းအရပ္ဖက္ အဖြဲ႕ အစည္း ၄၃ ဖြဲ႕ က နိုဝင္ဘာ ၁၁ ရက္တြင္ ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။ မည္သည့္အေၾကာင္း ၿပခ်က္ျဖင့္ျဖစ္ေစ အျပစ္မဲ့ ျပည္သူမ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား က်ဴးလြန္၍ မရေၾကာင္း၊ က်ဴးလြန္ပါက အ ၿပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူသားခ်င္း စာနာ ေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာ ဥပေဒမ်ားအရ ရာဇဝတ္မႈေျမာက္ေၾကာင္း၊ လူ႔ အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကို က်ဴးလြန္ျခင္းသည္ ခ်င္းျပည္သူမ်ားႏွင့္ AA အဖြဲ႕တို႔အၾကား ဆက္ဆံ ေရး တင္းမာလာေစသည့္ အျပင္ AA အဖြဲ႕ကို အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕ အျဖစ္ ျပည္သူက မွတ္ယူသြားနိုင္ေၾကာင္း ခ်င္းအဖြဲ႕အစည္းမ်ားကထုတ္ျပန္ခဲ့သည္ဟု ျမန္မာတိုင္းမ္သတင္း၌ ေဖၚျပခဲ့ သည္။

ထို႔ျပင္ AA အဖြဲ႕သည္ ၿမိဳ႕ရြာအနီးတဝိုက္တြင္ တိုက္ပြဲမ်ား ေဖၚေဆာင္သျဖင့္ အျပစ္မဲ့ အရပ္သူ အရပ္သား မ်ား ကို ထိခိုက္ အနာတရျဖစ္ေစခဲ့သည္။ ၂၀၁၈ ဒီဇင္ဘာလ မွစတင္၍ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ရကၡိဳင့္ တပ္ေတာ္ AA တို႔အၾကား ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ တိုက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ အရပ္သား ၉၀ ခန႔္ ေသဆုံးခဲ့၍ ၁၄၀ ေက်ာ္ ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ သည့္အျပင္၊ ၁၅၀ ခန႔္ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ခံ ေနရေၾကာင္း ကူညီ ကယ္ဆယ္ေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ခန႔္မွန္း ထား သည္ဟု RFA သတင္းက ဆိုသည္။

ယခုအခ်ိန္၌ အေရးအႀကီးဆုံးကိစၥမွာ တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ အစိုးရ၏ စီမံလမ္းညႊန္မႈကို ခံယူရန္ျဖစ္သည္။ တပ္မေတာ္ သည္ အစိုးရ၏ နိုင္ငံေရးဦးေဆာင္မႈကိုခံယူ၍ ၎၏ ေပ်ာက္ဆုံးေနသည့္ ဂုဏ္သိကၡာကို ျပန္ ရွာသင့္သည္။ အစိုးရႏွင့္ တပ္မေတာ္တို႔အၾကား ေပ်ာက္ဆုံးေနေသာ ယုံၾကည္မႈကို ျပန္ရွာရန္ နိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္က ICJ ၌ ရခိုင္ကိစၥ စြဲဆိုခ်က္ကို တာဝန္ယူ ရင္ဆိုင္ခဲ့သည္။ ေအာကၱိဳဘာ  ၂၈ ရက္က ျပဳလုပ္ခဲ့ ေသာ NCA ၄-ႏွစ္ေျမာက္ အခမ္းအနား၌ နိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္က ျပည္ေထာင္စု၏ အနာဂတ္ကို လက္ရွိ စစ္ေရးပဋိပကၡမ်ားက ၿခိမ္းေျခာက္ေနျခင္းသည္ အႀကီးမားဆုံး ဆုံးရႈံးမႈျဖစ္သည္ဟု ေထာက္ျပခဲ့သည္။ စစ္ပြဲမ်ားအတြင္း ဆင္းရဲဒုကၡအမ်ားဆုံး ခံစားေနရသူမ်ားသည္ တိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္ စုမ်ားျဖစ္၍၊ စစ္ေၾကာင့္ ေနအိမ္၊ စည္းစိမ္၊ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း လုပ္ငန္းမ်ား ေဒၚလာဘီလီယံ ႏွင့္ခ်ီ ဆုံးရႈံးခဲ့ရၿပီး တန္ဖိုးမျဖတ္နိုင္သည့္ လူ႔အသက္ေပါင္းမ်ားစြာ ေသေၾကခဲ့ရသည္ဟု ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ က ဆိုသည္။

ဤအေတာအတြင္ ဒီဇင္ဘာ ၂၆ ရက္ေန႔က တပ္မေတာ္သားမ်ား လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားရွိပါက ျပင္းထန္စြာ အေရးယူမည္ဟု ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးမင္းေအာင္လွိုင္က ဂ်ပန္နိုင္ငံအာဏာရပါတီ ေခါင္းေဆာင္ကို ေျပာၾကားခဲ့သည္ဟု ဂ်ပန္ သံအမတ္ႀကီးမစၥတာ အိခ်ီယို မာ႐ုယာမက ေျပာၾကားေၾကာင္း 7Day Daily သတင္းက ေဖၚျပသည္။ ျမန္မာနိုင္ငံဆိုင္ရာ ဂ်ပန္သံ အမတ္ႀကီးက ရခိုင္ျပည္နယ္အေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဂ်ပန္နိုင္ငံ၏ ရပ္တည္ခ်က္ကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ နတ္ေမာက္လမ္းရွိ သူ၏ေနအိမ္၌ ဒီဇင္ဘာ ၂၆ ရက္တြင္ သတင္း ေထာက္မ်ားအား ေခၚယူရွင္းလင္းစဥ္ ထည့္သြင္း ေျပာၾကားျခင္းျဖစ္သည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ နိုဝင္ဘာ ၂၅ ရက္တြင္ တပ္မေတာ္က လြတ္လပ္ေသာ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္ (ICOE) ႏွင့္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ေနၿပီး ICOE အစီရင္ခံစာထြက္ရွိခ်ိန္တြင္ အစီရင္ခံစာ၌ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ရာတြင္ တပ္မေတာ္သားမ်ား ပါဝင္ပတ္ သက္မႈရွိ ပါက ဥပေဒႏွင့္အညီ ဆက္လက္စုံစမ္းစစ္ေဆး အေရးယူမည္ဟု ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့သည္။

ယင္းေၾကညာခ်က္ကို ဂ်ပန္အစိုးရက ႀကိဳဆိုေၾကာင္း၊ ေၾကညာခ်က္အတိုင္း ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္အား ဂ်ပန္အာဏာရပါတီ ေခါင္းေဆာင္က ေတာင္းဆိုခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ ICOE ၏ အၿပီးသတ္ အစီရင္ခံစာကို လာမည့္ ဇန္နဝါရီလလယ္တြင္ နိုင္ငံေတာ္သမၼတထံ တင္သြင္းမည္ျဖစ္သည္။ ယင္း အစီရင္ခံစာပါအတိုင္း အစိုးရႏွင့္ တပ္မေတာ္ က လက္ေတြ႕က်က် ေဆာင္ရြက္မွသာ နိုင္ငံတကာ၏ ယုံၾကည္မႈ ရရွိနိုင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဂ်ပန္ သံအမတ္ႀကီး က သုံးသပ္သည္။ ျမန္မာနိုင္ငံႏွင့္ နိုင္ငံတကာ အ ၾကား ယုံၾကည္နိုင္သည့္ ဆက္ဆံမႈ မရွိပါက ျမန္မာနိုင္ငံ၏ အနာဂတ္ နိုင္ငံေရးတည္ၿငိမ္မႈ၊ စီးပြားေရး တည္ ၿငိမ္ မႈတို႔ကို အျပည့္အဝ ေမၽွာ္လင့္၍မရေၾကာင္း ဂ်ပန္သံအမတ္ႀကီး က ဆိုသည္။

၂၀၁၉ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရးကိစၥရပ္မ်ားတြင္ တ႐ုတ္နည္းတူ ဂ်ပန္နိုင္ငံကလည္း ထဲထဲဝင္ဝင္ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္လာသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ အထက္၌ ေဖၚျပခဲ့သည့္ ဂ်ပန္သံအမတ္ႀကီး၏ ေျပာၾကားခ်က္ကို ေလ့လာ ပါက တပ္မေတာ္ကို ဂုဏ္သိကၡာရွိေသာ တပ္အျဖစ္ နိုင္ငံတကာက ျမင္လာ စ ရန္ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္အား ဂ်ပန္နိုင္ငံက တိုက္တြန္းႏွိုးေဆာ္ခဲ့ပုံရသည္။ အစိုးရႏွင့္ တပ္မ ေတာ္အၾကား ကြာဟခ်က္မ်ားကိုလည္း မလြဲမေသြ ဂ်ပန္က ေစ့စပ္ေပးဖြယ္ရွိသည္။ အစိုးရႏွင့္ တပ္မေတာ္ တို႔ကို နိုင္ငံတကာက သီးျခားစီအျဖစ္ ရႈျမင္ေနခဲ့သည္မွာ ၾကာၿပီျဖစ္သည္။

ျမန္မာအစိုးရအေနျဖင္႕ ရိုဟင္်ဂာအပါအဝင္ ရခိုင္၊ ကခ်င္ႏြင္႕ ရြမ္းျပည္နယ္ရြိ လူနည္းစုမ်ားအေပၚမုန္းတီးမႈ တိုက္ဖ်က္ရန္ အေရးေပၚေဆာင္ရြက္ရန္လိုေၾကာင္း ကုလသမဂၢ ညီလာခံ က ၂၀၁၉ ဒီဇင္ဘာ ၂၇ ရက္ေန႔၌ တိုက္တြန္း လိုက္သည္။ အေထြေထြညီလာခံ၏ ယင္းဆုံးျဖတ္ခ်က္အား ကုလသမဂၢ အဖြဲ႕ဝင္နိုင္ငံ ၁၉၃ နိုင္ငံအနက္ ၁၃၄ နိုင္ငံက ေထာက္ခံ၍ ကန္႕ ကြက္မဲ ၉ မဲ၊ ၾကားေနမဲ ၂၈ မဲ ရြိသည္။ ထိုဆုံးျဖတ္ခၾက္သည္ ဥပေဒအရ ေအရးမယူနိုင္ေသာ္လည္း နိုင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရးအရ ျမန္မာ့ပုံရိပ္ကို ထိခိုက္မႈ ရွိလာနိုင္ သည္။ ထို႔ေၾကာင္႕ လူ႔အခြင္႕ေအရးခိ်ဳးေဖါက္မႈမ်ားေၾကာင္႕ က်ဆင္းခဲ့ ေရသာ ျမန္မာ့ဂုဏ္သိကၡာကို ျပန္ လည္ၿမွင္႕တင္ရန္ တပ္မေတာ္အေနျဖင္႕ အရပ္သားအစိုးရ၏ လမ္းညႇြန္မႈေအာက္တြင္ ရပ္တည္ျခင္း သည္ သာ ေအကာင္းဆုံးျဖစ္လိမ္႕မည္ဟု သုံးသပ္မိသည္။။။

လင့္၊https://www.moemaka.com/2020/01/blog-post_6.htm

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: