Leave a comment

ျမန္မာစစ္တပ္ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရး ခုံ႐ုံးအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ေတြ သံသယရွိ

(Zawgyi/Unicode)

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္မႈနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာစစ္တပ္ခံုရံုးက စစ္ေဆး အေရးယူမယ့္ကိစၥဟာ အႏွစ္သာရ ကင္းမဲ့ၿပီး ယံုၾကည္လို႔မရေၾကာင္း ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ေတြက ေ၀ဖန္လိုက္ပါတယ္။

ICOE လြတ္လပ္ေသာ စံုစမ္း စစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္ အစီရင္ခံစာမွာပါတဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ တြင္း အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စစ္ခံုရံုးက စံုးစမ္းစစ္ေဆးေဆာင္ရြက္ သြားမယ္လို႔ မေန႔ ေသာၾကာေန႔က ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္ အေပၚမွာ အခုလို တံု႔ျပန္ခဲ့တာျဖစ္ ပါတယ္။ မအင္ၾကင္းႏိုင္က အျပည့္အစံု တင္ျပမွာပါ။

ICOE ရဲ႕အၿပီးသတ္အစီရင္ခံစာမွာပါတဲ့ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာစစ္တပ္က စံုစမ္းစစ္ေဆး အေရးယူမယ့္အေၾကာင္း ေဖေဖၚ၀ါရီလ ၂၁ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့တာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အယံုအၾကည္မရွိေၾကာင္း ၿဗိတိန္အေျခစိုက္ Burma Campaign UK အဖဲြ႔ရဲ႕ အမႈေဆာင္ညြန္ၾကားေရးမွဴး Mark Farmaner က ဗီြအိုေအကို အခုလိုေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာစစ္တပ္ကေန ခံုးရံုးဖဲြ႕စစ္ေဆးပါမယ္ဆိုတဲ့ ကတိကို ထပ္ေပးျပန္ပါၿပီ။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီ စစ္ခံုရံုးက လွ်ဳိ႕၀ွက္ စစ္ေဆးတာျဖစ္ပါတယ္။ တရားစဲြ အျပစ္ေပးခံရသူအားလံုးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေသးစိတ္အခ်က္အလက္ေတြကို က်ေနာ္တို႔ ဘယ္ေတာ့မွ တိတိက်က်မသိရပါဘူး။ ဘယ္ပုဒ္မေတြနဲ႔ ေထာင္ဒဏ္ဘယ္ေလာက္ထိ အေရးယူသလဲ၊ ဒီလူေတြဟာ တကယ္ပဲ ေထာင္ဒဏ္အျပစ္ေပးခံရသလား စတာေတြ က်ေနာ္တို႔ ဘယ္ေတာ့မွ မသိရပါဘူး။”

ဒါအျပင္ အဓိကစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြအေနနဲ႔ တာ၀န္အျပည့္ယူသင့္တယ္လို႔ ျမင္ေၾကာင္း Mark Farmaner ကအခုလိုေျပာပါတယ္။

“ေအာက္ေျခ စစ္သားေတြနဲ႔ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႔၀င္ေတြအေနနဲ႔ လူေတြအစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္မႈ တပံုစံတည္း က်ဴးလြန္ေအာင္ ေစခိုင္းခဲ့တယ္ဆိုရင္ ဒီလုပ္ရပ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္အပါအ၀င္ အျခား အဆင့္ျမင့္ စစ္တပ္အရာရွိ မွန္သမွ် တာ၀န္ယူတာမ်ဳိးမရွိပါဘူး။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ဟာ စစ္တပ္မွာ အဓိက အမိန္႔ေပးသူျဖစ္ပါတယ္။ အခု သူ႔လက္ေအာက္ခံ စစ္သားေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္သတ္ျဖတ္မႈ ၄ မႈအတြက္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးအေနနဲ႔ ဘာေၾကာင့္ပုဂၢိဳလ္ေရးအရ တာ၀န္မယူရသလဲ။ အခုခ်ိန္ထိေတြ႕ေနရတာက- ေျမျပင္မွာ လက္ေတြ႕ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနတဲ့ စစ္သားေတြကိုပဲ ၾကားဓါးစာခံအေနနဲ႔ ျပစ္ဒဏ္ေပး ေနၿပီး အထက္အရာရွိေတြကေတာ့ သူတို႔ ရာထူးေနရာေတြမွာ ဆက္ၿပီးရွိေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။

ေမး။ ။ အခု ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္ကိုၾကည့္ရင္ ICJ ႏိုင္ငံတကာတရားရံုးမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ လူမ်ဳိးုတုန္းသတ္ျဖတ္မႈ က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စဲြခ်က္နဲ႔ အမႈရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ အေျခအေနေၾကာင့္ ေရာျဖစ္ႏိုင္သလားရွင့္။

ေျဖ။ ။ ICJ ကိစၥေၾကာင့္ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ စံုစမ္းမႈေတြမွာ ခိုင္မာမႈတခ်ဳိ႕ရွိရမယ္ဆိုတဲ့ ရလာဒ္ထြက္လာတာျဖစ္ပါတယ္။ စစ္ရာဇ၀တ္က်ဴးလြန္မႈ ရွိခဲ့တယ္ဆိုတာမ်ဳိး ထုတ္ေဖၚေျပာဆိုလာရတာျဖစ္ပါတယ္။ ICJ တရားရံုး မေရာက္ခင္အခ်ိန္ထိ ျမန္မာအစိုးရက ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ ျပစ္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ လံုး၀ကို ျငင္းပယ္ခဲ့တာပါ။ ICJ က အမႈဟာ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ တစံုတရာကိုေတာ့ ၀န္ခံရေတာ့မယ္ဆိုတဲ့အေျခအေနကို သေဘာေပါက္ ေစခဲ့ပါတယ္။”

ျမန္မာအစိုးရကေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းကို အသိအမွတ္ျပဳလက္ခံျခင္းမရွိပါဘူး။

ျမန္မာစစ္တပ္အေနနဲ႔ ကိုယ္တိုင္ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ ျပစ္မႈကို ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္ စံုစမ္းစစ္ေဆးတဲ့ ကိစၥမွာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈမရွိတဲ့အတြက္ လြတ္လပ္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြလိုအပ္ေနေၾကာင္း AI ႏိုင္ငံတကာလြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖဲြ႔ႀကီးရဲ႕ အာရွပစိဖိတ္ဆိုင္ရာ တာ၀န္ခံ Francisco Bencosme က ဗီြအိုေအကိုေျပာပါတယ္။

“တကယ့္အႏွစ္သာရ ကင္းမဲ့ၿပီးေတာ့ ဒီလုပ္ရပ္ေၾကာင့္ ရိုဟင္ဂ်ာေတြနဲ႔ အျခား လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားေတြအေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ ျပစ္မႈေတြအတြက္ လြတ္လပ္ၿပီး ဘက္လိုက္မႈကင္းတဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈ လိုအပ္ေနတယ္ဆိုတာ ထပ္ၿပီး မီးေမွာင္ထိုးျပေနပါတယ္။ အင္းဒင္ရြာ အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္သတ္ျဖတ္မႈကို သူတို႔စံုစမ္းစစ္ေဆး အေရးယူၿပီးၿပီလို႔ ေဖၚျပထားပါတယ္။ ဒါဟာ လိမ္ညာတာပါ။ က်ဴးလြန္ခဲ့သူေတြကို ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္တယ္ဆိုေပမယ့္ သူတို႔ကို ျပန္လႊတ္ေပးခဲ့သလို၊ ဘယ္လို အေရးယူအျပစ္ေပးသလဲဆိုတာလည္း ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ မရွိခဲ့ပါဘူး။”

ရခိုင္ျပည္နယ္ပဋိပကၡနဲ႔ပတ္သက္လို႔ စံုစမ္းခဲ့တဲ့ လြတ္လပ္ေသာစုံစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ ICOE အစီရင္ခံစာအရ အစုအၿပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္မႈေတြ ႐ွိခ့ဲတယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားတဲ့ ေမာင္ႏု႐ြာနဲ႔ ခြ်တ္ျပင္႐ြာက သတ္ျဖတ္မႈေတြကိစၥေတြကို စစ္ခံုရံုးနဲ႔ စံုစမ္းစစ္ေဆးသြားမယ္လို႔ ျမန္မာစစ္တပ္က ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ အင္းဒင္ရြာျဖစ္စဥ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အေရးယူေဆာင္ရြက္ခဲ့ၿပီျဖစ္တယ္လို႔လဲ ေဖာ္ျပ ထားသလို ဂူတာျပင္ျဖစ္စဥ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အေရးယူေဆာင္ရြက္စဲျဖစ္ၿပီး စစ္တရားရံုးရဲ႕ စစ္ေဆးေဆာင္ရြက္မႈကို မၾကာခင္ သတင္းထုတ္ျပန္သြားမယ္လို႔လဲ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ရံုးရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

………..

ျမန္မာစစ္တပ္ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးခုံ႐ုံးအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ေတြ သံသယရွိ

(Unicode)

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို အစုလိုက္အျပဳံလိုက္သတ္ျဖတ္မွုနဲ႔ပတ္သက္လို့ ျမန္မာစစ္တပ္ခုံ႐ုံးက စစ္ေဆးအေရးယူမယ့္ကိစၥဟာ အႏွစ္သာရကင္းမဲ့ၿပီး ယုံၾကည္လို့မရေၾကာင္း နိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ေတြက ေဝဖန္လိုက္ပါတယ္။

ICOE လြတ္လပ္ေသာ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္ အစီရင္ခံစာမွာပါတဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း အစုလိုက္အျပဳံလိုက္သတ္ျဖတ္မွုေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို့ စစ္ခုံ႐ုံးက စုံးစမ္းစစ္ေဆးေဆာင္ရြက္သြားမယ္လို့ မေန႔ ေသာၾကာေန႔က ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ့ ထုတ္ျပန္ခ်က္အေပၚမွာ အခုလို တုံ႔ျပန္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ မအင္ၾကင္းနိုင္က အျပည့္အစုံတင္ျပမွာပါ။

ICOE ရဲ့အၿပီးသတ္အစီရင္ခံစာမွာပါတဲ့ ျပစ္မွုက်ဴးလြန္မွုေတြနဲ႔ပတ္သက္လို့ ျမန္မာစစ္တပ္က စုံစမ္းစစ္ေဆး အေရးယူမယ့္အေၾကာင္း ေဖေဖၚဝါရီလ ၂၁ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့တာနဲ႔ ပတ္သက္လို့ အယုံအၾကည္မရွိေၾကာင္း ၿဗိတိန္အေျခစိုက္ Burma Campaign UK အဖြဲ႕ရဲ့ အမွုေဆာင္ညြန္ၾကားေရးမွူး Mark Farmaner က ဗြီအိုေအကို အခုလိုေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာစစ္တပ္ကေန ခုံး႐ုံးဖြဲ႕စစ္ေဆးပါမယ္ဆိုတဲ့ ကတိကို ထပ္ေပးျပန္ပါၿပီ။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီ စစ္ခုံ႐ုံးက လၽွို့ဝွက္ စစ္ေဆးတာျဖစ္ပါတယ္။ တရားစြဲ အျပစ္ေပးခံရသူအားလုံးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေသးစိတ္အခ်က္အလက္ေတြကို က်ေနာ္တို့ ဘယ္ေတာ့မွ တိတိက်က်မသိရပါဘူး။ ဘယ္ပုဒ္မေတြနဲ႔ ေထာင္ဒဏ္ဘယ္ေလာက္ထိ အေရးယူသလဲ၊ ဒီလူေတြဟာ တကယ္ပဲ ေထာင္ဒဏ္အျပစ္ေပးခံရသလား စတာေတြ က်ေနာ္တို့ ဘယ္ေတာ့မွ မသိရပါဘူး။”

ဒါအျပင္ အဓိကစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြအေနနဲ႔ တာဝန္အျပည့္ယူသင့္တယ္လို့ ျမင္ေၾကာင္း Mark Farmaner ကအခုလိုေျပာပါတယ္။

“ေအာက္ေျခ စစ္သားေတြနဲ႔ လုံျခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕ဝင္ေတြအေနနဲ႔ လူေတြအစုလိုက္အျပဳံလိုက္ သတ္ျဖတ္မွု တပုံစံတည္း က်ဴးလြန္ေအာင္ ေစခိုင္းခဲ့တယ္ဆိုရင္ ဒီလုပ္ရပ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွူးႀကီး မင္းေအာင္လွိုင္အပါအဝင္ အျခား အဆင့္ျမင့္ စစ္တပ္အရာရွိ မွန္သမၽွ တာဝန္ယူတာမ်ိဳးမရွိပါဘူး။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွူးႀကီး မင္းေအာင္လွိုင္ဟာ စစ္တပ္မွာ အဓိက အမိန႔္ေပးသူျဖစ္ပါတယ္။ အခု သူ႔လက္ေအာက္ခံ စစ္သားေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ အစုလိုက္အျပဳံလိုက္သတ္ျဖတ္မွု ၄ မွုအတြက္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွူးႀကီးအေနနဲ႔ ဘာေၾကာင့္ပုဂၢိဳလ္ေရးအရ တာဝန္မယူရသလဲ။ အခုခ်ိန္ထိေတြ႕ေနရတာက- ေျမျပင္မွာ လက္ေတြ႕ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနတဲ့ စစ္သားေတြကိုပဲ ၾကားဓါးစာခံအေနနဲ႔ ျပစ္ဒဏ္ေပး ေနၿပီး အထက္အရာရွိေတြကေတာ့ သူတို့ ရာထူးေနရာေတြမွာ ဆက္ၿပီးရွိေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။

ေမး။ ။ အခု ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ့ ထုတ္ျပန္ခ်က္ကိုၾကည့္ရင္ ICJ နိုင္ငံတကာတရား႐ုံးမွာ ျမန္မာနိုင္ငံအေနနဲ႔ လူမ်ိဳးုတုန္းသတ္ျဖတ္မွု က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္နဲ႔ အမွုရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ အေျခအေနေၾကာင့္ ေရာျဖစ္နိုင္သလားရွင့္။

ေျဖ။ ။ ICJ ကိစၥေၾကာင့္ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ သူတို့ရဲ့ စုံစမ္းမွုေတြမွာ ခိုင္မာမွုတခ်ိဳ့ရွိရမယ္ဆိုတဲ့ ရလာဒ္ထြက္လာတာျဖစ္ပါတယ္။ စစ္ရာဇဝတ္က်ဴးလြန္မွု ရွိခဲ့တယ္ဆိုတာမ်ိဳး ထုတ္ေဖၚေျပာဆိုလာရတာျဖစ္ပါတယ္။ ICJ တရား႐ုံး မေရာက္ခင္အခ်ိန္ထိ ျမန္မာအစိုးရက ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ ျပစ္မွုေတြနဲ႔ပတ္သက္လို့ လုံးဝကို ျငင္းပယ္ခဲ့တာပါ။ ICJ က အမွုဟာ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ တစုံတရာကိုေတာ့ ဝန္ခံရေတာ့မယ္ဆိုတဲ့အေျခအေနကို သေဘာေပါက္ ေစခဲ့ပါတယ္။”

ျမန္မာအစိုးရကေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အသုံးအႏွုန္းကို အသိအမွတ္ျပဳလက္ခံျခင္းမရွိပါဘူး။

ျမန္မာစစ္တပ္အေနနဲ႔ ကိုယ္တိုင္ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ ျပစ္မွုကို ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္ စုံစမ္းစစ္ေဆးတဲ့ ကိစၥမွာ ပြင့္လင္းျမင္သာမွုမရွိတဲ့အတြက္ လြတ္လပ္တဲ့ စုံစမ္းစစ္ေဆးမွုေတြလိုအပ္ေနေၾကာင္း AI နိုင္ငံတကာလြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႕ႀကီးရဲ့ အာရွပစိဖိတ္ဆိုင္ရာ တာဝန္ခံ Francisco Bencosme က ဗြီအိုေအကိုေျပာပါတယ္။

“တကယ့္အႏွစ္သာရ ကင္းမဲ့ၿပီးေတာ့ ဒီလုပ္ရပ္ေၾကာင့္ ရိုဟင္ဂ်ာေတြနဲ႔ အျခား လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားေတြအေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ ျပစ္မွုေတြအတြက္ လြတ္လပ္ၿပီး ဘက္လိုက္မွုကင္းတဲ့ စုံစမ္းစစ္ေဆးမွု လိုအပ္ေနတယ္ဆိုတာ ထပ္ၿပီး မီးေမွာင္ထိုးျပေနပါတယ္။ အင္းဒင္ရြာ အစုလိုက္အျပဳံလိုက္သတ္ျဖတ္မွုကို သူတို့စုံစမ္းစစ္ေဆး အေရးယူၿပီးၿပီလို့ ေဖၚျပထားပါတယ္။ ဒါဟာ လိမ္ညာတာပါ။ က်ဴးလြန္ခဲ့သူေတြကို ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္တယ္ဆိုေပမယ့္ သူတို့ကို ျပန္လႊတ္ေပးခဲ့သလို၊ ဘယ္လို အေရးယူအျပစ္ေပးသလဲဆိုတာလည္း ပြင့္လင္းျမင္သာမွု မရွိခဲ့ပါဘူး။”

ရခိုင္ျပည္နယ္ပဋိပကၡနဲ႔ပတ္သက္လို့ စုံစမ္းခဲ့တဲ့ လြတ္လပ္ေသာစုံစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ ICOE အစီရင္ခံစာအရ အစုအျပဳံလိုက္ သတ္ျဖတ္မွုေတြ ရွိခဲ့တယ္လို့ ေဖာ္ျပထားတဲ့ ေမာင္ႏုရြာနဲ႔ ခၽြတ္ျပင္ရြာက သတ္ျဖတ္မွုေတြကိစၥေတြကို စစ္ခုံ႐ုံးနဲ႔ စုံစမ္းစစ္ေဆးသြားမယ္လို့ ျမန္မာစစ္တပ္က ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ အင္းဒင္ရြာျဖစ္စဥ္နဲ႔ ပတ္သက္လို့ အေရးယူေဆာင္ရြက္ခဲ့ၿပီျဖစ္တယ္လို့လဲ ေဖာ္ျပ ထားသလို ဂူတာျပင္ျဖစ္စဥ္နဲ႔ ပတ္သက္လို့ အေရးယူေဆာင္ရြက္စဲျဖစ္ၿပီး စစ္တရား႐ုံးရဲ့ စစ္ေဆးေဆာင္ရြက္မွုကို မၾကာခင္ သတင္းထုတ္ျပန္သြားမယ္လို့လဲ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္႐ုံးရဲ့ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: